Alcoholisme

Alcoholisme is een chronische aandoening, gekenmerkt door de neiging meer te drinken dan men van plan was, onsuccesvolle pogingen om met drinken te stoppen en voortgezet drankgebruik ondanks nadelige maatschappelijke gevolgen en gevolgen voor het werk.

Alcoholisme komt meer voor dan je denkt. Ongeveer 10% van de alcoholgebruikers wordt probleemdrinker.Mannen lopen een vier keer zo groot risico om alcoholist te worden als vrouwen. Mensen van elke leeftijd zijn er ontvankelijk voor. In toenemende mate hebben kinderen en adolescenten alcoholproblemen, met bijzonder rampzalige gevolgen.

Alcohol veroorzaakt zowel psychische als lichamelijke afhankelijkheid. Gewoonlijk belemmert alcoholisme het vermogen om met anderen om te gaan en om te werken. Het leidt tot vele andere destructieve gedragingen. Alcoholisten zijn veelvuldig onder invloed, vaak dagelijks. Dronkenschap kan het gezin en het sociaal functioneren ontwrichten; echtscheiding komt vaak voor. Extreem werkverzuim kan tot werkloosheid leiden. Alcoholisten kunnen vaak hun gedrag niet in de hand houden, neigen ertoe dronken achter het stuur te gaan zitten en raken lichamelijk gewond door vecht- en valpartijen of ongevallen met motorvoertuigen. Sommige alcoholisten kunnen ook gewelddadig worden.

 

Oorzaken

 

De oorzaak van alcoholisme is onbekend, maar alcoholgebruik is niet de enige factor. Van degenen die alcohol drinken, wordt ongeveer 10% alcoholist. Bloedverwanten van alcoholisten hebben een hogere kans om alcoholist te worden dan anderen. Alcoholisme ontwikkelt zich ook eerder bij de biologische kinderen van alcoholisten dan bij geadopteerde kinderen van alcoholisten, wat doet vermoeden dat alcoholisme samenhangt met een genetische of biochemische stoornis. Sommige onderzoeken suggereren dat mensen met een hoger risico van alcoholverslaving minder gemakkelijk onder invloed raken dan niet-alcoholisten, dat wil zeggen dat hun hersenen minder gevoelig zijn voor de effecten van alcohol. Afgezien van een mogelijke genetische afwijking, kunnen een bepaalde achtergrond en persoonlijkheidskenmerken iemand ontvankelijker maken voor alcoholisme.

 

Alcoholisten komen vaak uit gebroken gezinnen. De relatie met hun ouders is vaak verstoord. Alcoholisten hebben de neiging zich geïsoleerd, alleen, verlegen, gedeprimeerd of vijandig te voelen.

 

Ze kunnen zelfdestructief gedrag vertonen en seksueel onrijp zijn. Niettemin komen alcoholmisbruik en -afhankelijkheid zo vaak voor dat men alcoholisten aantreft onder mensen met allerlei soorten persoonlijkheden.

 

Biologische effecten

 

Alcohol wordt in de dunne darm snel in het bloed opgenomen. Aangezien alcohol sneller wordt opgenomen dan dat het wordt omgezet en wordt verwijderd uit het lichaam, stijgt de alcoholspiegel in het bloed snel. Een kleine hoeveelheid alcohol wordt onveranderd uitgescheiden in urine, zweet en uitgeademde lucht. Het overgrote deel van de alcohol wordt door de lever omgezet en levert ongeveer 7 kCal per gram geconsumeerde pure alcohol.

Alcohol verlaagt onmiddellijk de hersenactiviteit; in welke mate hangt af van de alcoholspiegel in het bloed. Hoe hoger de alcoholspiegel, des te ernstiger de verslechtering. Alcoholspiegels kunnen in het bloed worden vastgesteld of geschat door meting van de hoeveelheid alcohol in een ademmonster. Wetten bepalen wat bij verkeersdeelnemers de maximaal toegestane alcoholspiegel in het bloed mag zijn.

Aanhoudend gebruik van overmatige hoeveelheden alcohol beschadigt vele organen, in het bijzonder lever, hersenen en hart. Zoals vele andere middelen leidt alcohol tot tolerantie, zodat mensen die regelmatig meer dan twee glazen per dag gebruiken, meer alcohol kunnen drinken zonder onder invloed te raken dan niet-drinkers. Alcoholisten kunnen ook tolerant worden voor andere kalmerende middelen; zo hebben degenen die barbituraten of benzodiazepinen gebruiken gewoonlijk hogere doses nodig om een geneeskrachtig effect te bereiken. Tolerantie lijkt geen invloed te hebben op de wijze waarop alcohol wordt omgezet of uitgescheiden. Het gebruik van alcohol leidt er zelfs toe dat hersenen en andere weefsels zich aanpassen aan de aanwezigheid van alcohol.

Als een alcoholist plotseling stopt met drinken, zal hij waarschijnlijk onthoudingsverschijnselen ontwikkelen. Alcoholonthoudingsverschijnselen beginnen gewoonlijk 12 tot 48 uur nadat iemand is gestopt met drinken. Lichte symptomen zijn trillen, zwakte, zweten en misselijkheid. Sommigen krijgen epileptische aanvallen (alcoholische epilepsie of dranktoevallen). Zware drinkers die stoppen met drinken kunnen een alcoholhallucinose ontwikkelen. Ze kunnen hallucinaties hebben en stemmen horen. Deze lijken beschuldigend en bedreigend, en veroorzaken angst- en paniekgevoelens. Alcoholhallucinose kan dagen aanhouden en kan door middel van antipsychotica als chloorpromazine of thioridazine onder controle worden gehouden.

Indien onbehandeld kunnen alcoholonthoudingsverschijnselen leiden tot een ernstiger reeks van symptomen, delirium tremens geheten. Delirium tremens treedt doorgaans niet ogenblikkelijk op, maar doet zich pas twee tot tien dagen na het stoppen met drinken voor. Bij delirium tremens is iemand aanvankelijk angstig en ontwikkelt later een toenemende verwardheid, slapeloosheid, nachtmerries, overmatig zweten en diepe depressie. De hartslag is vaak verhoogd. Er kan koorts optreden. De episode kan escaleren en leiden tot vluchtige hallucinaties, angsten en rusteloosheid veroorzakende wanen, en desoriëntatie met mogelijk angstaanjagende visuele hallucinaties.

 

Voorwerpen gezien in zwak licht kunnen bijzonder beangstigend zijn. Uiteindelijk raakt de persoon buitengewoon verward en gedesoriënteerd. Een patiënt met delirium tremens heeft soms het gevoel dat de vloer beweegt, de muren omvallen of de kamer ronddraait. Naarmate het delirium voortschrijdt, beginnen de handen aanhoudend te beven (tremor). Soms breiden deze bevingen zich uit naar hoofd en lichaam. De meesten krijgen ernstige coördinatiestoornissen. Delirium tremens kan dodelijk zijn, vooral indien onbehandeld.

Andere problemen staan rechtstreeks in verband met de giftige uitwerking van alcohol op hersenen en lever. Een door alcohol beschadigde lever is minder goed in staat het lichaam te ontdoen van giftige stoffen die een levercoma kunnen veroorzaken. Iemand bij wie zich een levercoma ontwikkelt, wordt sloom, slaperig, verdoofd en verward. Gewoonlijk beginnen de handen vreemde, slaande bewegingen te maken. Een levercoma is levensbedreigend en dient onmiddellijk te worden behandeld.

Het syndroom van Korsakoff treedt gewoonlijk op bij mensen die regelmatig grote hoeveelheden alcohol drinken, in het bijzonder bij diegenen die ondervoed zijn en een tekort aan vitamine B (vooral thiamine) hebben. Een patiënt met het Korsakoff-syndroom raakt zijn geheugen voor recente gebeurtenissen kwijt. Het geheugen is zo slecht dat hij verhalen verzint om zijn onvermogen zich iets te herinneren te verbergen. Het Korsakoff-syndroom volgt soms op een periode van delirium tremens. Bij sommige korsakoffpatiënten ontwikkelt zich ook het Wernicke-syndroom ofwel de Wernicke-encefalopathie. De symptomen hiervan zijn ongewone oogbewegingen, verwarring, ongecoördineerde bewegingen en afwijkende zenuwfuncties. Het Korsakoff-syndroom kan dodelijk zijn tenzij het thiaminetekort onmiddellijk wordt behandeld.

Bij zwangere vrouwen kan een voorgeschiedenis van langdurig hevig drankgebruik in verband worden gebracht met ernstige geboorteafwijkingen bij de zich ontwikkelende foetus, waaronder een laag geboortegewicht, geringe lengte, een klein hoofd, hartbeschadiging, spierbeschadiging en lage intelligentie of achterblijvende verstandelijke ontwikkeling.Meer dan één glas drank per dag vergroot de kans op het krijgen van een hyperactief kind met een factor 12 (TNO-onderzoek) en het innemen van 12 glazen drank per week resulteert in een gemiddeld 7% lager geboortegewicht.

Acute effecten van alcohol

 

Effecten van aanhoudend alcoholgebruik

 

 

Behandeling

 

Alcoholisten die ontwenningsverschijnselen hebben, behandelen zichzelf gewoonlijk door te drinken. Sommigen zoeken medische hulp, ofwel omdat ze niet willen blijven drinken, ofwel omdat de ontwenningsverschijnselen te hevig zijn. In beide gevallen onderzoekt een arts eerst de mogelijke aanwezigheid van ziekte of hoofdletsel die de situatie zou kunnen compliceren. Daarna probeert de arts het soort ontwenningsverschijnselen te bepalen, vast te stellen hoeveel de patiënt gewoonlijk drinkt en wanneer hij is gestopt met drinken.

Omdat vitaminedeficiëntie mogelijk levensbedreigende onthoudingsverschijnselen veroorzaakt, dienen artsen op spoedeisendehulpafdelingen doorgaans grote doses vitamine C en vitamine-B-complex intraveneus toe, vooral thiamine. Infusievloeistoffen, magnesium en glucose worden vaak toegediend om sommige onthoudingsverschijnselen en uitdroging te voorkomen.

Vaak schrijven artsen voor enkele dagen een benzodiazepine voor om te kalmeren en om verdere onthoudingsverschijnselen te helpen voorkomen. Antipsychotica worden doorgaans aan een klein aantal patiënten met alcoholhallucinose gegeven. Delirium tremens kan levensbedreigend zijn en wordt krachtig behandeld om de hoge koorts en hevige bevingen te bedwingen. Gewoonlijk zijn infusievloeistoffen, koorts werende middelen (zoals paracetamol), kalmeringsmiddelen en streng toezicht noodzakelijk. Met een dergelijke behandeling begint delirium tremens meestal binnen 12 tot 24 uur na het begin te verdwijnen.

Nadat de urgente medische problemen zijn opgelost, moet er begonnen worden met een ontgiftings- en ontwenningsprogramma. In de eerste fase van de behandeling wordt alcohol volledig uitgebannen. Vervolgens dient een alcoholist zijn gedrag te veranderen. Nuchter blijven is moeilijk. Zonder hulp vallen de meeste patiënten binnen een paar dagen of weken terug. In het algemeen is men van mening dat groepsbehandeling beter werkt dan individuele therapie; de behandeling moet echter op het individu worden toegesneden. Het kan ook belangrijk zijn de steun van gezinsleden in te roepen.

 

Anonieme Alcoholisten

 

In België is Anonieme Alcoholisten (AA) niet verbonden met enige religieuze of politieke groepering of instelling. Consultatiebureaus voor Alcohol en Drugs (CAD's) spelen in België een prominente rol bij de opvang en begeleiding van alcoholisten.

Anonieme Alcoholisten biedt de herstellende alcoholist de gelegenheid om weg van het café gezellig samen te zijn met niet-drinkende vrienden die altijd beschikbaar zijn voor ondersteuning wanneer de drang om te drinken weer sterk wordt. De alcoholist hoort anderen ten overstaan van de groep bekennen hoe ze elke dag weer strijd leveren om niet te drinken. Door de gelegenheid te bieden anderen te helpen, bouwt Anonieme Alcoholisten ten slotte een gevoel voor eigenwaarde en zelfvertrouwen op, dat de alcoholist voorheen slechts vond door alcohol te drinken.

 

Behandeling met geneesmiddelen

 

Soms kan een alcoholist baat hebben bij een geneesmiddel om niet meer te drinken. Zo kan het een middel disulfiram worden voorgeschreven. Dit middel belemmert de alcoholomzetting doordat aceetaldehyde, een alcoholmetaboliet, zich in het bloed ophoopt. Aceetaldehyde is giftig en veroorzaakt binnen vijf tot 15 minuten nadat iemand alcohol heeft gedronken een rood gezicht, bonzende hoofdpijn, een snelle hartslag, snelle ademhaling en zweten. Misselijkheid en braken kunnen 30 tot 60 minuten later optreden. Deze onaangename en potentieel gevaarlijke reacties kunnen één tot drie uur aanhouden. Dit bij gebruik van disulfiram door alcoholinname veroorzaakte gevoel is zo hevig dat er slechts weinigen zijn die alcohol durven te gebruiken, zelfs niet in de geringe hoeveelheid die in sommige zonder recept verkrijgbare middelen tegen hoest en verkoudheid of in sommige levensmiddelen aanwezig is.

Een herstellende alcoholist kan disulfiram niet onmiddellijk gebruiken nadat hij is gestopt met drinken. Het geneesmiddel mag pas na een paar dagen onthouding worden ingenomen. Disulfiram kan de alcoholomzetting tot 14 dagen na de laatst ingenomen dosis van het geneesmiddel beïnvloeden. Vanwege de ernstige reactie op alcohol tijdens de behandeling, zou disulfiram uitsluitend mogen worden gegeven aan herstellende alcoholisten die echt hulp willen en bereid zijn mee te werken met een arts en behandelingsadviseurs. Zwangere vrouwen of personen met een ernstige aandoening dienen disulfiram niet te gebruiken.

Er is nog een geneesmiddel, naltrexon, dat mensen kan helpen minder afhankelijk van alcohol te worden indien het wordt gebruikt als onderdeel van een uitgebreid behandelingsprogramma dat ook counseling omvat. Naltrexon verandert de effecten van alcohol op bepaalde endorfinen in de hersenen die in verband gebracht kunnen worden met alcoholzucht en -consumptie. Een groot voordeel in vergelijking met disulfiram is dat naltrexon niet ziek maakt. Een nadeel is echter dat iemand die naltrexon gebruikt, kan blijven drinken. Naltrexon dient niet te worden gebruikt door personen met hepatitis of een andere leveraandoening. Een ander middel dat in het kader van een uitgebreid psychosociaal behandelingsprogramma de behoefte aan alcohol kan helpen verminderen, is acamprosaat. Net als naltrexon maakt het niet ziek en kan de persoon die het middel gebruikt alcohol blijven drinken.

 

Bron: Merckmanuel

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

 

	Wat is slaap en waarom slapen we? Hoewel de afgelopen 50 jaar de kennis over slaap enorm is toegenomen is nog steeds niet helemaal duidelijk waarom we zo ongeveer 1/3 van ons leven slapend doorbrengen. Slaap wordt omschreven als een dagelijks terugkerende toestand waarin lichaam en geest tot rust komen.Lees meer
	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer