Cholesteatoom, afwijking trommelvlies

Een gezond trommelvlies staat mooi uitgespannen tussen de gehoorgang en het middenoor. Het buitenste deel van het trommelvlies bestaat uit huid en maakt huidschilfers die afgestoten worden. Samen met het oorsmeer komt dat vanzelf naar buiten. Wanneer een trommelvlies deels naar binnen groeit, naar het middenoor, zal een deel van de huid zich ophopen in het middenoor. Deze afwijking van het trommelvlies wordt cholesteatoom genoemd. Door het naar binnen groeien van het cholesteatoom gaat het middenoor ontsteken. Dit uit zich in eerste instantie door afscheiding van vaak stinkend vocht uit de gehoorgang. Verdere groei van het cholesteatoom leidt tot beschadiging van middenoorstructuren zoals de gehoorbeenketen. Dit leidt dan vervolgens tot gehoorvermindering. Cholesteatoom groeit langzaam en maakt geleidelijk meer structuren kapot. Het is een goedaardig proces dat echter niet met medicijnen te genezen is. Om van een cholesteatoom af te komen zal de KNO-arts dit operatief moeten verwijderen. Een dergelijke ooroperatie wordt een sanerende ooroperatie genoemd.

 

 

 

 

De operatie

De operatie vindt plaats in algehele narcose. In vrijwel alle gevallen zal de KNO-arts het oor benaderen via een huidsnede achter de oorschelp. Op die manier kan hij/zij het rotsbeen goed overzien en open maken. Er zijn twee manieren om een sanerende ooroperatie uit te voeren. Welk manier wordt gekozen hangt af van de uitbreiding van het cholesteatoom:

 

 1. Wanneer het cholesteatoom zich niet ver uitgebreid heeft en relatief makkelijk te verwijderen is, zal de KNO-arts zo behoudend mogelijk opereren. Hij/zij zal zoveel mogelijk middenoorstructuren proberen te behouden en de scheiding tussen de gehoorgang en het rotsbeen achter het oor, de gehoorgangachterwand, laten staan. Het is echter vrijwel niet te voorkomen dat een deel van de gehoorbeenketen verwijderd zal moeten worden om het cholesteatoom volledig weg te krijgen. Vaak is een deel van de gehoorbeenketen reeds kapot gemaakt door het cholesteatoom. Het laten zitten van kapotte gehoorbeentjes heeft geen zin. In de toekomst, meestal na een jaar, kan de KNO-arts de gehoorbeenketen proberen te herstellen. Zie hiervoor de pagina ketenreconstructie.

2. Wanneer het cholesteatoom dusdanig groot en uitgebreid is, kan de KNO-arts de gehoorgangachterwand niet laten staan. Om al het cholesteatoom weg te krijgen is hij/zij genoodzaakt de gehoorgangachterwand te verwijderen. In zo'n geval maakt de KNO-arts een zogenaamde radicaalholte. Deze radicalholte heeft als voordeel dat het cholesteatoom vrijwel nooit meer terugkomt. Er zijn echter ook nadelen. De holte moet halfjaarlijks of jaarlijks poliklinisch gereinigd worden van oorsmeer. De mogelijkheden om het gehoor te verbeteren zijn beperkt. Zwemmen kan een probleem zijn.

Risico’s ooroperaties

 

Een absolute garantie voor het resultaat kan geen enkele arts voor zijn behandeling geven. De algemene complicaties van operatief ingrijpen zoals infecties, trombose, embolie en overgevoeligheidsreacties komen bij ooroperaties relatief zelden voor. Als deze problemen zich toch voordoen is een goede behandeling mogelijk. Specifieke complicaties bij ooroperaties zijn:

 

• Letsel van het binnenoor. Hierdoor kunt u slechter gaan horen.
• Letsel van de smaakzenuw.
• Lichte smaakstoornissen die enkele weken tot maanden aanhouden.
• Letsel van de aangezichtszenuw. Zeldzame situatie waarbij de spieren die het gelaat laten bewegen niet meer functioneren en er een scheef gezicht ontstaat
• Letsel van het evenwichtsorgaan. U kunt een meestal tijdelijke, maar soms permanente evenwichtsstoornis krijgen.

NB. Bovenstaande risico’s ten gevolge van de ooroperatie zijn betrekkelijk zeldzaam d.w.z. kleiner dan 1%.

 

Aanvullende informatie rondom een ooroperatie

Uw KNO-arts heeft tijdens uw bezoek op de polikliniek de gang van zaken rondom de operatie met u doorgenomen. Hieronder volgen nog een aantal praktische zaken en procedures.

 

Wat moet u doen/weten voor de operatie:

 

De meeste ooroperaties vinden plaats in algehele anesthesie (narcose). In dat geval krijgt u dan ook tevoren een aparte afspraak met de anesthesist. Het is dus van groot belang dat u die afspraak nakomt! De anesthesist bepaalt namelijk of u de narcose lichamelijk kunt ondergaan of dat er nog aanvullende maatregelen nodig zijn.

 

Hoe lang blijf ik in het ziekenhuis:

 

Op de dag van de ingreep wordt u ’s ochtends verwacht op de afdeling dagopname of kort verblijf. De operatie vindt in de loop van de morgen plaats. Wanneer men spreekt over 'dagbehandeling' dan betekent dit dat u dezelfde avond weer naar huis mag. Wanneer men spreekt over 'kort verblijf' dan houdt dit in dat u na de operatie 1 nacht in het ziekenhuis blijft slapen. Of u in dagbehandeling of kort verblijf wordt geholpen hangt af van het type ingreep en uw conditie.

 

Grootte van de ingreep:

 

Pas na het openen van het middenoor kan worden bepaald hoe uitgebreid de ingreep uiteindelijk zal worden. Soms is het bot achter het oor (het rotsbeen) ook ontstoken en zal dit operatief moeten worden schoongemaakt. Het operatief schoonmaken van het rotsbeen wordt een mastoïdectomie genoemd. Wanneer het schoongemaakte rotsbeen in verbinding wordt gebracht met de gehoorgang, spreekt men van een radicaalholte. Om het oor goed te kunnen benaderen wordt meestal een huidsnede achter de oorschelp gemaakt. Hierbij is het nodig een kleine strook haar boven en achter het oor weg te scheren.

In sommige gevallen moet er ongeveer een jaar na de eerste ooroperatie nog een tweede ooroperatie plaatsvinden. Deze zogenaamde 'second look' wordt gedaan om de genezing met zekerheid te kunnen vaststellen. Eventueel kan dan ook een gehoorverbeterende ingreep plaatsvinden.

 

Na de operatie:

 

Na de operatie zal de uitwendige gehoorgang getamponeerd worden en rondom het hoofd een verband worden aangebracht. Een week na de operatie vindt poliklinische controle plaats. Dan wordt het verband en eventuele hechtingen verwijderd. Voor de genezing van uw oor is het belangrijk dat u de volgende adviezen opvolgt:

• De eerste twee weken mag er geen water in uw oor. Als u uw haar wilt wassen kunt u het oor het best droog houden door een drinkglas om het oor te plaatsen zodat er geen water in komt.

• Voorkom overmatige inspanning.

• Snuit de neus niet gedurende drie weken na de operatie.

• Nies met open mond en zorg dat er geen grote druk in het oor ontstaat door snuiten en persen.

Uit het oor kan enige tijd na de operatie nog bloederig vocht komen. Veel patiënten hebben tijdens de genezingsperiode een vol gevoel in het oor met knappende geluiden. Hier hoeft u zich geen zorgen om te maken.

 

Betreft de ingreep een gehoorverbeterende ingreep dan duurt het minimaal 6 weken voordat het resultaat beoordeeld kan worden door middel van een hoortest. De gehoorverbetering die met de operatie bereikt wordt, hangt af van de aard en uitbreiding van de ontsteking en van de schade die door de ontsteking aan de gehoorbeentjes is aangericht. Als de slechthorendheid voor een deel wordt veroorzaakt door een binnenoorbeschadiging, zal het gehoor door de operatie niet volledig verbeteren.

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

Tot slot

 

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Mail