Chronisch compartiment syndroom van het onderbeen

Inleiding

Pijn in het onderbeen tijdens sport komt waarschijnlijk vaker voor dan onderzoek aangeeft. Het is een klacht waar in vragenlijsten zelden scherp naar wordt gevraagd. Pijn in het onderbeen die alleen tijdens sport en eigenlijk alleen tijdens bepaalde sporttakken optreedt, is meestal het gevolg van het zogenaamde inspanningsgebonden compartiment syndroom. Als de pijn ook voor en na de sport voorkomt, dan moet vooral aan andere blessures, zoals botvliesontsteking en een stress fractuur worden gedacht.

Waarom de pijn tijdens inspanning ontstaat is niet geheel duidelijk. Zeker is dat er abnormaal hoge druk in de pijnlijke spier van het onderbeen is. Het gevolg daarvan zou kunnen zijn dat anatomische structuren, zoals een spierfascie (de wand van de spier) abnormaal (uit)gerekt worden en pijn genereren. Een andere verklaring is die, waarbij men verwacht dat de spierdoorbloeding tijdens de hoge druk slecht is en de oxygenatie van het spierweefsel te kort schiet met een melkzuur acidose als gevolg.

 

Compartiment syndroom?

Spieren of spiergroepen worden omgeven door een kapsel, een fascie. Een spiergroep met een fascie er omheen wordt een spiercompartiment genoemd. Naast het scheenbeen, aan de buitenzijde van het onderbeen bevinden zich spieren, die zorgen voor het heffen van de voet en tenen. Deze spieren zijn omgeven door een stevig kapsel. Dit compartiment wordt ook wel de anticusloge genoemd.

Bij sommige mensen kunnen tijdens of na inspanning de spieren in de anticusloge als gevolg van zwelling te strak in hun kapsel komen te zitten. Daardoor kunnen doorbloeding en zenuwvoorziening in de knel komen. In extreme gevallen kan de druk zelfs zo hoog worden dat de bloedtoevoer wordt afgesloten en de spieren dreigen af te sterven. Een spoedbehandeling is in die zeldzame gevallen aangewezen. 

De klachten

Wanneer telkens tijdens of na een inspanning de spieren in de anticusloge in het gedrang komen, noemen we dat een chronisch compartiment syndroom. De klachten die daar veelal bij worden aangegeven zijn pijn en stijfheid naast het scheenbeen aan de buitenzijde van het onderbeen. Ook worden wel eens tintelingen of een dovig gevoel opgemerkt in de omgeving van de grote teen en de teen ernaast. In extreme gevallen, bij het acute compartiment syndroom, is de pijn zeer hevig en kan de grote teen of de voet niet goed meer worden bewogen. Meestal zijn dan ook andere compartimenten in het been aan gedaan. 

Onderzoek

Vanzelfsprekend zal de arts eerst het onderbeen zelf onderzoeken. Bestaat er een verdenking op een chronisch compartiment syndroom dan kan een zogenaamde drukmeting worden verricht. Het is namelijk mogelijk om de druk in een compartiment te meten. Daartoe wordt met een dun naaldje door de huid, het onderhuidse weefsel en het spierkapsel tot in het spiercompartiment geprikt. Door wat vocht in te spuiten kan de druk gemeten worden, zowel in rust als na inspanning. Het is echter ook mogelijk dat de verschijnselen zo duidelijk zijn, dat de arts geen drukmeting nodig acht. De druk in de ruimte tussen de spiercellen zal daardoor verder stijgen en uiteindelijk boven de druk van de aanvoerende vaten komen, waardoor er helemaal geen uitwisseling meer plaatsvindt. Vanaf dat moment moeten spieren samentrekken met behulp van ATP uit de verbranding van suikers zonder zuurstof. Melkzuur wordt in verhoogde mate gevormd en niet afgebroken of afgevoerd.

De behandelingsmogelijkheden

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten en van de resultaten van de drukmeting. Wanneer de drukmeting te hoge waarden aangeeft zal een operatieve behandeling worden voorgesteld. Is de drukmeting niet afwijkend, maar doen de klachten toch denken aan het chronische compartiment syndroom, dan wordt rust voorgeschreven en daarna zo nodig fysiotherapie.Het meten van de druk in een spier gebeurt met behulp van een slangetje in de spier gevuld met water. Als de spier samentrekt stijgt de druk van het water in en rond de spiercellen en in het slangetje met water. Met behulp van elektronica kan de waterdruk in een elektrisch signaal op een pc worden omgezet. Ook andere oorzaken dan samentrekken van spiervezels kunnen de druk in een spier doen stijgen. Als in de kuit geknepen wordt is er ook een stijging van de druk in de scheenbeen spier waar te nemen en het gewicht van het onderbeen dat op een tafel ligt doet de druk via de kuit zelfs in de scheenbeen spier stijgen. 

De operatie

De operatieve behandeling bestaat uit het openen van het te strak zittende spierkapsel. Deze ingreep gebeurt meestal in dagverpleging onder narcose of met verdoving door middel van een ruggeprik. Via een kleine snee in de huid wordt het kapsel blootgelegd en in de lengterichting geopend. 

Mogelijke complicaties

Geen enkele operatie is zonder risico’s. Zo is ook bij deze operatie de normale kans op complicaties aanwezig, zoals nabloeding, wondinfectie of trombose.

Soms ontstaat er een bloeduitstorting ter plaatse van de ingreep, die meestal zonder problemen en spontaan verdwijnt. Zelden ontstaat er een infectie van de operatiewond. De kans dat er een zenuwbeschadiging optreedt als gevolg van de operatie is aanwezig, maar het komt zelden voor.

Soms wordt later door littekenweefsel de fascie weer te strak en is na verloop van tijd een nieuwe ingreep nodig.  

Na de ingreep

De genezing duurt tot 2 weken. Gedurende deze tijd is een licht drukkend verband of kous voldoende. Als de verdoving uitgewerkt is, kan u pijnklachten hebben, waarvoor u pijnstillers kunt gebruiken. Deze zijn te koop bij uw apotheek en het is raadzaam om voor de ingreep al vast pijnstillers in huis te hebben.

Het is belangrijk om zo snel mogelijk weer te gaan lopen, zodat het spierkapsel niet in z’n oorspronkelijke te krappe omvang kan dichtgroeien. Extreme inspanning, zoals intensieve sport of het lopen van lange afstanden, is gedurende de eerste weken af te raden. Speciale leefregels zijn niet nodig, u voelt zelf aan wat u wel en niet kunt.  

Vragen

Heeft u nog vragen, stel ze gerust aan uw behandelend arts of huisarts.

Bij dringende vragen of problemen vóór uw behandeling kunt u zich het beste wenden tot de afdeling waar de behandeling plaats moet vinden. Wanneer zich thuis na de operatie problemen voordoen, neem dan contact op met de huisarts of het ziekenhuis.

 

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

Tot slot

 

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Mail

 

	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer