Wat is darmkanker?

Jaarlijks krijgen 9000 mensen van hun arts te horen dat ze darmkanker hebben. Het is een van de meest voorkomende vormen van kanker.

 

Met darmkanker wordt in feite kanker in de dikke darm bedoeld. De dikke darm is het laatste gedeelte van het spijsverteringskanaal. Ook de endeldarm hoort bij de dikke darm. Bij de meeste mensen met darmkanker ontstaan de tumoren in de laatste delen van de dikke darm: de endeldarm en het gedeelte daarvoor, het sigmoïd of s-vormige darm.

 

Naarmate een tumor verder doorgroeit in de darmwand is er een grotere kans dat kankercellen via het lymfevocht in de lymfklieren terechtkomen. Via het bloed kunnen de kankercellen zich verspreiden naar andere organen zoals de lever, de longen of de botten (uitzaaiingen).

 

Het percentage van de patiënten dat na vijf jaar nog leeft is 58%. De genezingskans is groter wanneer darmkanker in een vroeg stadium ontdekt wordt. Daarom wordt nu onderzocht of het zinvol en haalbaar is om in Nederland preventief bevolkingsonderzoek naar darmkanker te doen.

Verschijnselen van darmkanker
De verschijnselen van darmkanker zijn sterk afhankelijk van de plaats van de tumor. Als deze in het onderste gedeelte van de darm zit (de endeldarm of s-vormige darm), dan is de ontlasting al ingedikt als het de tumor passeert. Wanneer de tumor de ontlasting tegenhoudt kan uw ontlastingspatroon veranderen. U krijgt bijvoorbeeld last van verstopping of afwisselend verstopping en diarree. Door beschadiging van de tumor kan er slijm of bloed in de ontlasting zitten. Vooral bij een tumor in het onderste deel van de endeldarm kan loze aandrang ontstaan. Het lijkt dan alsof u naar het toilet moet, terwijl dat niet zo is.

 

Zit de tumor in het begin van de dikke darm, dan krijgt u pas veel later klachten. Aan het begin van de dikke darm is de voedselbrij immers nog dun, zodat het de tumor makkelijk kan passeren. U kunt klachten krijgen als bloedarmoede (door voortdurend bloedverlies in de dikke darm), vage buikpijn en een gevoelige plek in de buik.

 

Oorzaken van darmkanker
Wat de precieze oorzaak van darmkanker is, weet men nog niet. Wel is duidelijk dat de volgende factoren het risico op darmkanker vergroten: bepaalde darmaandoeningen, zoals darmpoliepen, colitis ulcerosa, de ziekte van Crohn en eerder behandelde darmpoliepen en darmkanker.

 

leef- en eetgewoonten:
Darmkanker komt vaker voor bij mensen die weinig beweging hebben gehad en te zwaar zijn. Ook voeding zou een rol spelen. Groenten en fruit hebben een gunstig effect op sommige soorten kanker. Het is nog niet helemaal duidelijk of dit ook voor darmkanker geldt. Uit onderzoek is in ieder geval al duidelijk geworden dat het eten van (veel) vet er geen invloed op heeft. Dit werd lange tijd gedacht.

 

erfelijkheid:
Meestal is darmkanker niet erfelijk. Er zijn echter twee erfelijke ziektebeelden die kunnen leiden tot darmkanker: familiaire adenomateuze polyposis (polyposis coli) en het hereditair non-polyposis colorectaal carcinoom (HNPCC). HNPCC openbaart zich meestal rond het vijfenveertigste levensjaar.

 

Behandeling van darmkanker
Bij darmkanker wordt meestal een operatie gedaan waarbij de tumor wordt weggesneden. Bij deze operatie wordt ook gezond darmweefsel weggehaald. Dit wordt gedaan om de kans te verkleinen dat er kankercellen achterblijven die weer tumoren kunnen vormen. Een kleine tumor in de endeldarm kan vaak met een relatief eenvoudige ingreep via de anus worden weggehaald.

 

Andere vormen van behandeling van darmkanker zijn bestraling en chemotherapie. Bestraling wordt vooral gedaan bij een tumor in de endeldarm. Het is dan een extra behandeling bij een operatie. Ook chemotherapie wordt wel eens toegepast na een operatie. Hierdoor nemen de overlevingskansen toe.

 

Zijn er uitzaaiingen in de rest van het lichaam, dan wordt geprobeerd de ziekte te remmen of de klachten te verminderen. Het belangrijkste doel is daarbij de dikke darm goed doorgankelijk te maken. De tumor wordt zo mogelijk verwijderd. Een chemokuur kan het aantal uitzaaiingen soms terugdringen