Wat is epilepsie?

De meeste mensen kennen 'epilepsie' als een ziekte waarbij iemand " aanvallen " heeft van waarbij hij of zij op de grond ligt en schokkende bewegingen maakt, schuim rond de mond krijgt en urine verliest. De oude Grieken dachten dat zo iemand 'bezeten' was. Daar komt het woord epilepsie ook vandaan: het is Grieks voor 'gegrepen worden'. Men sprak vroeger van 'vallende ziekte'. Een onjuiste benaming, omdat lang niet iedereen valt tijdens een aanval. En ook het schokken en schuimbekken komt lang niet altijd voor. Gelukkig zijn de symptomen lang niet altijd zo ernstig.
 
Wel verliest iemand met epilepsie tijdens een aanval (ook wel toeval of insult genoemd) de controle over bepaalde lichaamsfuncties: de ene over zijn spieren, de ander over zijn denken, ... De oorzaak is een stoornis in de hersenen.

 

 

 

Wat is een aanval?
 
Een epilepsie-aanval kun je het beste vergelijken met een kortsluiting in de hersenen. Er is tijdelijk iets mis in het netwerk van verbindingen tussen de miljoenen cellen die onze hersenen bevatten. Die hersencellen wisselen continu informatie uit. Normaal gesproken gebeurt dat op een wonderbaarlijk gestructureerde manier. Bij iemand met epilepsie gaan grote groepen hersencellen ineens allemaal tegelijk informatie uitwisselen. Die kortsluiting leidt tot een epilepsie-aanval. Gelukkig zijn onze hersenen in staat om zelf orde op zaken te stellen. Een aanval gaat dus meestal altijd weer over. Bij de ene persoon duurt het alleen wat langer dan bij de andere.

Je zou kunnen zeggen dat de hersenen van iemand met epilepsie iets gevoeliger zijn dan de hersenen van anderen. Tussen de aanvallen in functioneren de hersenen van een epilepsiepatiënt meestal net zo normaal als de hersenen van ieder ander. Zelfs tijdens een zogenaamd EEG-onderzoek - dat de elektrische activiteit van de hersenen meet - is meestal niets bijzonders te bespeuren. Dat neemt niet weg dat het EEG een waardevol hulpmiddel is om de diagnose te stellen.
 
Iemand is in feite dus alleen maar ziek op het moment dat er een aanval optreedt. Het doel van elke behandeling is dan ook om de kans op aanvallen zo klein mogelijk te maken. Medicijnen kunnen de kans op een aanval bij de meeste patiënten sterk verminderen.
 
Iemand heeft pas epilepsie als hij of zij regelmatig - ook al is het maar eenmaal per jaar - een aanval heeft. Bij één aanval spreken artsen dus nog niet van epilepsie. Meestal wordt dan ook niet meteen met een behandeling begonnen. Het is immers helemaal niet zeker dat er nog een aanval volgt.

Epilepsie in soorten en maten

Epilepsie is niet één bepaalde ziekte met één bepaalde oorzaak. Het is eigenlijk een verzameling van verschijnselen. Er zijn aanvallen in alle soorten en maten. Hieronder passeren ze kort de revue. Er zijn grofweg twee soorten aanvallen:

• aanvallen die steeds op één welbepaalde plaats in de hersenen beginnen; artsen noemen dit een partiële of een partieel beginnende aanval;

• aanvallen die in alle hersencellen tegelijk beginnen; dit noemt men gegeneraliseerde aanvallen. Een belangrijk kenmerk van dit type epilepsie is het verlies van bewustzijn. Dat wil trouwens niet zeggen dat iemand altijd flauwvalt. Het kunnen ook hele korte momenten van afwezigheid zijn, die anderen nauwelijks zullen opvallen. Dit noemt men absences.
 
Bij kinderen kan epilepsie weer helemaal overgaan. Bij volwassenen gebeurt dit soms ook wel, maar als ze last blijven hebben van hun epilepsie kunnen ze hun ziekte met medicijnen meestal op een aanvaardbare manier onder controle houden.
Hoe vaak en bij wie komt epilepsie voor?
 
Naar schatting hebben wereldwijd ongeveer 50 miljoen mensen epilepsie. België telt ongeveer 60 à 70.000 epilepsiepatiënten. Ter vergelijking: er zijn in België ongeveer evenveel mensen met suikerziekte. De meesten kregen hun eerste epileptische aanval toen ze tussen de tien en de twintig jaar oud waren. Omdat epilepsie relatief vaker voorkomt bij mensen met een mentale handicap, denken veel mensen dat er een verband is tussen epilepsie en intelligentie. Dat is echter absoluut niet het geval. Epilepsie kan iedereen treffen. Epilepsie komt even vaak bij mannen voor als bij vrouwen. Voor velen is het een aandoening die ingrijpende gevolgen heeft voor het dagelijkse leven.

De invloed op het dagelijks leven

Het is niet niks om epilepsie te hebben. Sommige dingen worden dan tijdelijk of levenslang onmogelijk : autorijden, bergbeklimmen, hoogtewerk verrichten. Andere activiteiten kunnen onder begeleiding wel : fietsen, zwemmen, in bad gaan, sporten. Een gezonde levenshouding is essentieel omdat er heel wat uitlokkende factoren zijn : te weinig slaap, flitsend licht, overmatig alcohol gebruik, .... Epilepsie beïnvloedt ook de 'grote zaken des levens', zoals relaties, werk en vrijetijdsbesteding.
 
Sommige patiënten voelen een aanval duidelijk aankomen. Ze zijn de dan bijvoorbeeld wat prikkelbaar, hebben hoofdpijn, zijn duizelig of krijgen een raar gevoel in hun maag. Men noemt dit een aura. Voor velen komt een aanval echter volkomen onverwacht.

Epilepsie en medicijnen

 

Vandaag de dag zijn er tal van geneesmiddelen tegen epilepsie (anti-epileptica) beschikbaar. Ze gaan de overmatige en ongecontroleerde elektrische activiteit van de hersencellen tegen.
 
Desondanks is het helaas niet mogelijk dat alle epilepsiepatiënten aanvalsvrij door het leven gaan. Bij sommige mensen werken de medicijnen niet, anderen hebben last van bijwerkingen, zoals sufheid. Daarom moet altijd worden gezocht naar het middel waar die patiënt het meeste baat bij heeft. Soms is dat een combinatie van verschillende middelen. Als geen enkel middel blijkt te werken, kan een operatie soms de oplossing bieden.

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

Tot slot

 

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Mail