Galontsteking - Acute cholecystitis

Acute cholecystitis is een ontsteking van de galblaaswand, vaak als gevolg van een galsteen in de galblaasbuis, waardoor een aanval van plotselinge, hevige pijn wordt veroorzaakt.

Ten minste 95% van de mensen met een acute galblaasontsteking heeft galstenen. De aandoening wordt zelden door een bacteriële infectie veroorzaakt.

Acute galblaasontsteking zonder galstenen is een ernstige aandoening. De ontsteking treedt meestal op na verwonding, operatie, verbranding, infecties verspreid door het gehele lichaam (sepsis) en levensbedreigende ziekten, vooral bij patiënten die lange tijd kunstmatig worden gevoed. De patiënt heeft meestal geen eerdere symptomen van een galblaasaandoening gehad voordat een plotselinge, ondraaglijke pijn in de bovenbuik optreedt. De aandoening is meestal zeer ernstig en kan leiden tot gangreen of perforatie van de galblaas. De aangetaste galblaas moet zo spoedig mogelijk operatief worden verwijderd.

Symptomen

Pijn, meestal in de rechter bovenbuik, is het eerste symptoom van galblaasontsteking. De pijn kan erger worden bij diep inademen en straalt vaak uit naar de onderkant van het rechter schouderblad. De pijn kan ondraaglijk worden, misselijkheid en braken zijn normale symptomen.

Kenmerkend is dat de patiënt een scherpe pijn voelt wanneer de arts op de rechterkant van bovenbuik drukt. Binnen een paar uur kunnen de buikspieren aan de rechterkant stijf worden. In het begin heeft de patiënt slechts een lichte verhoging, maar na verloop van tijd loopt de temperatuur op.

 

Een galkoliek vermindert meestal binnen twee of drie dagen en verdwijnt volledig binnen een week. Als de koliek niet verdwijnt, kunnen ernstige complicaties optreden. Hoge koorts, rillingen, een opvallende stijging van het aantal witte bloedcellen en het ontbreken van de normale stuwende beweging van de darmen (ileus) kunnen wijzen op abcesvorming, gangreen of galblaasperforatie. Bij deze aandoeningen is acuut operatief ingrijpen noodzakelijk.

 

Er kunnen ook andere complicaties optreden. Galkoliek in combinatie met geelzucht of galophoping in de lever geeft aan dat de galbuis geheel of gedeeltelijk is afgesloten door een galsteen of ontsteking. Wanneer met bloedonderzoek een verhoogd gehalte aan het enzym amylase wordt aangetoond, kan de patiënt een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) hebben doordat een galsteen de afvoergang van de alvleesklier blokkeert.

Diagnose

Artsen stellen de diagnose van acute galblaasontsteking op basis van de symptomen en de resultaten van bepaalde onderzoeken. Echografie kan vaak nuttig zijn om de aanwezigheid van galstenen in de galblaas te bevestigen en kan verdikkingen van de galblaaswand zichtbaar maken. Scintigrafie van de lever en galblaas (een beeldvormende techniek waarbij een radioactieve stof in een ader wordt gespoten) verschaft de nauwkeurigste diagnose. Met behulp van deze techniek worden afbeeldingen gemaakt van de lever, de galwegen, de galblaas en het bovenste gedeelte van de dunne darm.

 

 

Kijkoperatie van de galblaas

 

Behandeling

Een patiënt met een acute galblaasontsteking wordt over het algemeen opgenomen in een ziekenhuis, krijgt intraveneus vocht en elektrolyten toegediend en mag niet eten of drinken. De arts kan een sonde inbrengen via de neus naar de maag, zodat de maag door afzuiging leeg kan worden gehouden en de galblaas dus minder wordt geprikkeld. Meestal worden antibiotica gegeven zodra een acute galblaasontsteking wordt vermoed.

 

Als de diagnose vaststaat en het risico van een operatie klein is, wordt de galblaas meestal verwijderd tijdens de eerste paar dagen van de ziekte. Heeft de patiënt echter een andere ziekte waardoor het risico van een operatie wordt verhoogd dan kan de operatie worden uitgesteld terwijl de andere ziekte wordt behandeld. Als de aanval afneemt, kan de galblaas later worden weggehaald, bij voorkeur na zes weken of langer. Wanneer complicaties worden vermoed als abcesvorming, gangreen of galblaasperforatie, is acuut operatief ingrijpen meestal noodzakelijk.

 

Bij een klein percentage van de patiënten treden, ondanks het feit dat ze geen galblaas meer hebben, opnieuw of herhaaldelijk pijnaanvallen op die aanvoelen als galkoliek. De oorzaak van deze aanvallen is onbekend, maar de aanvallen zijn mogelijk het gevolg van een afwijkend functionerende sfincter van Oddi (de opening die de galafscheiding in de darm reguleert). Verondersteld wordt dat de pijn ontstaat door de verhoogde druk in de galwegen die wordt veroorzaakt door de weerstand in de afvoer van gal of van de spijsverteringssappen geproduceerd door de alvleesklier. Sommige patiënten kunnen pijn voelen door kleine galstenen die zijn achtergebleven na een operatie. De arts kan met behulp van een endoscoop (een kijkbuis met chirurgische hulpstukken) de sfincter van Oddi verwijden. Deze methode geeft vaak verlichting van de symptomen bij patiënten met een herkenbare afwijking van de sfincter, maar is niet effectief bij patiënten die alleen pijn hebben.