Het onderwijs heeft volgens Reybrouck de belangrijke taak om kinderen en jongeren gehoorshygiëne aan te leren. Daarom biedt het Vliebergh-Senciecentrum leerkrachten navorming aan over het vermijden van gehoorschade. Maar er is meer: “Gehoor kun je trainen door gericht te leren luisteren. Zo vergroot je de functionaliteit van de hersengebieden die geluid interpreteren. De wetenschappelijke inzichten daarrond zijn ronduit indrukwekkend. De overheid zou daarom moeten investeren in muzikale opvoeding door lesgevers met voldoende achtergrond en training.”

Vroeger overheerste een talentgerichte visie op muzikaal gehoor, stelt Mark Reybrouck. “Die hield in dat de ene mens geboren was met het talent om verfijnde schakeringen in een muzikale uitvoering te horen en interpreteren, en de andere niet. Die opvatting hebben we verlaten. Lokalisatiestudies in de hersenen tonen aan dat de geluidsverwerking uitermate plastisch is: je kunt de hersenen vormen tot op hoge leeftijd. Onderzoekers stelden vast dat bij muzikanten bepaalde hersenzones groter zijn. Dat is niet omdat ze zo geboren worden, maar omdat ze die ontwikkelden. Het resultaat? Ze horen meer nuances.”

 

 

 

 

Decibels
De laatste jaren duiken geregeld waarschuwingen op in de media: jongeren beschadigen hun gehoor onherroepelijk door te luide muziek op fuiven en festivals, en een te hoog volume via de oortjes van iPods en mp3-spelers. “Als geluid langdurig boven 90 decibel piekt, beschadigt dat de haarcellen in het binnenoor en richt zo onomkeerbare schade aan. Want een kapotte haarcel komt nooit terug. De kleine oordopjes van een draagbare muziekspeler zijn vaak van mindere kwaliteit en zitten bovendien heel dicht bij het trommelvlies. Precies dat maakt ze zo gevaarlijk.”

Mark Reybrouck ziet een dubbele weg naar verbetering. “Er is preventie nodig via duidelijke en afdwingbare wetgeving. Je moet de mensen tegen zichzelf beschermen door lawaai boven 90 decibel systematisch te verbieden. Maar je moet tegelijk aan positieve gehoorsopvoeding doen. Luisteren kun je leren. De ene mens loopt in het bos en hoort vogeltjes zingen. De ornitholoog hoort een roodborstje, een pimpelmees, een goudhaantje, ... Waarom? Omdat hij ze leerde onderscheiden.”

 

Oren open
“Een jong kind staat zeer open om bij te leren, het heeft volop ‘open-ear-edness’. Pas in de puberteit zetten jongeren zich af en zien ze muziek als een facet van hun emancipatie en van groepssamenhorigheid. In de basisschool moet je kinderen daarom een zeer grote verscheidenheid van muziek aanbieden. Leer ze luisteren naar de stilte. Leer ze klanken en nuances onderscheiden”, gaat Mark Reybrouck verder. “Precies daar knelt het schoentje: in de kleuter- en lagere school heb je geen geschoolde muziekleraren. Een maatschappij die vindt dat cultuur en kunst belangrijk zijn, moet investeren in gespecialiseerde opleiders. Het Europese rapport van Anne Bamfort over de Vlaamse achterstand in kunstonderwijs, toont aan dat we slecht presteren, omdat de overheid hier geen middelen voor vrij maakt.”

“Vandaag is alle muziek beschikbaar voor iedereen. Maar de veelheid zinkt weg achter het modieuze aanbod van de commerciële media. En dat is heel smal: bijna uitsluitend recente westerse ontspanningsmuziek. Daar moet je als maatschappij pedagogisch iets tegenover stellen. Je moet gevoeligheid aanleren voor muziek die de jongere intenser prikkelt, uitdaagt. Een commentator bij de Koning Elizabethwedstrijd hoort veel meer dan de doorsnee-luisteraar. Heeft die betere oren? Neen, maar hij heeft zijn gehoor getraind. Zoals een oenoloog veel meer nuances ontdekt in een slok wijn dan de leek.”

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

Tot slot

 

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Mail