Hepatoom

Een hepatoom is een kwaadaardige vorm van kanker die in de levercellen begint. Gezwel dat uitgaat van het leverweefsel. Dit ontstaat meestal na een langdurige leverontsteking en/of leververlittekening door een hepatitis B infectie, of door ijzerstapeling in de lever

Hepatomen zijn de meest voorkomende vorm van kanker die in de lever beginnen. In bepaalde delen van Afrika en Zuidoost-Azië komen hepatomen zelfs vaker voor dan levermetastasen en vormen ze een belangrijke doodsoorzaak. In deze gebieden leidt een groot deel van de bevolking aan een chronische infectie met het hepatitis-B-virus. Hierdoor neemt de kans op hepatomen met meer dan een factor 100 toe. Ook een chronische hepatitis-C-infectie verhoogt het risico van het ontstaan van hepatomen. Ten slotte kunnen bepaalde kankerverwekkende stoffen (carcinogenen) hepatitis veroorzaken. In subtropische gebieden waar hepatomen veel voorkomen, bevat het voedsel vaak kankerverwekkende stoffen, zogenaamde aflatoxinen, die door bepaalde schimmels worden geproduceerd. In Europa, Noord-Amerika en andere delen van de wereld waar hepatomen minder vaak voorkomen, zijn patiënten met hepatomen vaak alcoholisten met chronische levercirrose. Ook andere vormen van cirrose worden in verband gebracht met hepa tomen, hoewel de kans bij primaire biliaire cirrose kleiner is dan bij andere vormen.

Fibrolaminaire carcinom en zijn zeldzame vormen van hepatomen die meestal voorkomen bij relatief jonge volwassenen. Deze hepatomen worden niet veroorzaakt door reeds bestaande cirrose, besmetting met hepatitis B of C of andere bekende risicofactoren.

 

Symptomen

 

Meestal bestaan de eerste symptomen van een hepatoom uit buikpijn, gewichtsverlies en een voelbare grote massa in de rechter bovenbuik. Iemand die al lang aan cirrose lijdt, kan onverwachts veel zieker worden. Vaak treedt koorts op. Soms zijn de eerste symptomen acute buikpijn en shock, doordat de tumor openscheurt of gaat bloeden.

 

Diagnose

 

Een kenmerkend verschijnsel bij mensen met hepatomen is het hoge gehalte aan alfafoetoproteïne in het bloed. Soms blijkt uit bloedonderzoek dat de glucosespiegels laag zijn of de gehaltes aan calcium, vetten of rode bloedcellen hoog.

In het begin geven deze symptomen geen duidelijk aanwijzing voor de diagnose. Toch kan de arts de diagnose vermoeden zodra de lever voelbaar vergroot is, vooral als bij de patiënt ook langdurige cirrose bestaat. In sommige gevallen hoort de arts een ruisend geluid of wrijvinggeruis wanneer hij een stethoscoop op de lever plaatst.

Met behulp van echografie of computertomografie kan men soms tumoren ontdekken die nog geen symptomen hebben veroorzaakt. In sommige landen waar hepatitis B veel voorkomt, zoals Japan, worden echo's gemaakt bij geïnfecteerde mensen om te controleren of ze leverkanker hebben. Hepatomen kunnen eveneens zichtbaar worden gemaakt door middel van arteriografie via de leverslagader. Arteriografie van de lever is vooral nuttig voordat de hepatomen operatief worden verwijderd, omdat de chirurg hierdoor precies kan zien waar de leverbloedvaten zich bevinden. De diagnose kan worden bevestigd door een leverbiopsie, waarbij een klein stukje leverweefsel via een holle naald wordt weggenomen voor microscopisch onderzoek.
De kans op een bloeding of ander letsel tijdens een leverbiopsie is over het algemeen klein.

 

Prognose en behandeling

 

De prognose voor patiënten met een hepatoom is meestal slecht, omdat de tumor te laat wordt ontdekt. Soms kan iemand met een kleine tumor vrij goed herstellen nadat de tumor operatief is verwijderd.