De drie vormen van jaloezie:

 

De concurrerende of normale jaloezie.

Deze wordt door Freud (1922) gezien als een vorm van rouw die voortkomt uit het verdriet om het liefdesobject dat men verloren meent te hebben of daadwerkelijk verloren heeft.

 

Belangrijke componenten van deze vorm van jaloezie vormen de narcistische krenking (lees: de aantasting van het gevoel van eigenwaarde), de vijandige gevoelens jegens de rivaal en de zelfkritiek, opgelegd door het "Ik" omdat men er niet in geslaagd is de geliefde te behouden.

 

 

 

Freud merkt verder op dat deze vorm van jaloezie weliswaar als normaal geldt, maar daarom nog niet rationeel hoeft te zijn, in de zin dat ze, gezien de feitelijke toestand van de relatie, gerechtvaardigd is: je kunt ook het gevoel hebben dat de partner vreemdgaat, zonder dat er feitelijk iets aan de hand is. Volgens hem gaat deze vorm van jaloezie terug op de tijd van het oedipale conflict en het broers-en-zusterscomplex van de eerste seksuele periode. Hij doelt daarmee op de eerste gevoelens van jaloezie die optreden als het kind de aandacht en liefde van de moeder moet delen met de broertjes en zusjes in het gezin ( zie hierboven).

Freud wijst erop dat deze vorm van jaloezie niet zelden een biseksueel karakter heeft: behalve het verdriet om de geliefde vrouw en de haat jegens de mannelijke rivaal, kan er ook sprake zijn van een bepaalde vorm van rouw om de onbewust geliefde (rivaliserende) man en haat jegens de vrouw als rivale (in de liefde om de rivaliserende man). In dat geval is er sprake van een bepaalde mate van attractie tot de rivaliserende derde persoon. Dit biseksuele karakter van de jaloezie komt voort uit de door Freud veronderstelde biseksualiteit in de pre-oedipale periode.

 

De geprojecteerde jaloezie

Deze vorm van jaloezie komt bij de man en de vrouw voort uit de eigen ontrouw, of uit de aandriften tot ontrouw die vervolgens verdrongen zijn. Volgens Freud wordt huwelijkstrouw (relationele trouw) voortdurend op de proef gesteld door de verleidingen die zich in het dagelijks leven in meer of mindere mate kunnen voordoen. Ontkenning van deze verleidingen leidt tot een zekere onrust, die dan 'weggewerkt' wordt door de eigen neiging tot ontrouw over te dragen op de partner: 'Niet ik wil vreemdgaan, maar zij.'Vervolgens zoekt de jaloerse partner naar aanwijzingen voor de juistheid (rechtvaardiging) van zijn vermoeden, aanwijzingen die natuurlijk altijd gevonden worden, bijvoorbeeld in de blik die de partner wisselt met een onbekende, aantrekkelijke ander.

Overigens merkt Freud in dit verband op dat de 'sociale flirt' client als een soort verzekering tegen werkelijke ontrouw: hij ziet daarin een onschuldige, sociaal geaccepteerde manier voor de afvloeiing van de behaagzucht en veroveringszucht van de partners in een liefdesrelatie.

Duidelijk wordt in deze tweede vorm van jaloezie dat deze een defensieve, beschermende functie kan hebben. Dit wordt nog duidelijker bij de vorm van jaloezie die Freud onderscheidde.

 

De waanachtige jaloezie

De tweede vorm van jaloezie, de geprojecteerde vorm, kan in principe en waanachtig karakter aannemen, dat echter door therapie (een psychoanalyse) inzichtelijk gemaakt en daardoor opgeheven kan worden. Van een werkelijk waanachtige jaloezie is pas sprake wanneer ze haar oorsprong vindt in verdrongen homoseksuele impulsen. Ook aan deze vorm van jaloezie ligt een neiging tot ontrouw ten grondslag, maar het voorwerp van deze neiging tot ontrouw is een persoon van het eigen geslacht. Een persoon die lijdt aan deze vorm van jaloezie denkt in de trant van: 'Ik houd niet van hem, maar zij houdt van hem', dit als afweer (in de vorm van projectie) tegen de eigen homoseksuele neiging. In ernstige gevallen ontwikkelt zich een paranoïsche jaloersheidswaan. Een dergelijke waan herbergt altijd ook de componenten van de andere twee vormen van jaloezie in zich.

Pines (1992) wijst er overigens op dat in het huidige psychoanalytische denken de homoseksuele achtergrond van de waanachtige jaloezie in twijfel wordt getrokken. Ook andere verklaringen zijn mogelijk, zoals de kleinheid van de penis, waardoor de man zich in het nadeel voelt ten opzichte van andere mannen in zijn pogingen de partner te behouden

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

 

	Wat is slaap en waarom slapen we? Hoewel de afgelopen 50 jaar de kennis over slaap enorm is toegenomen is nog steeds niet helemaal duidelijk waarom we zo ongeveer 1/3 van ons leven slapend doorbrengen. Slaap wordt omschreven als een dagelijks terugkerende toestand waarin lichaam en geest tot rust komen.Lees meer
	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer