Kortademigheid

Kortademigheid (dyspneu) is het onaangename gevoel van een moeizame ademhaling.

Het is een subjectief gevoel van een benauwde ademhaling, dat gepaard gaat met ademhalings- en hartaandoeningen en tot uiting komt door ademhalingsmoeilijkheden. De term kortademigheid wordt door de patiënten vrij vaak gebruikt om dyspneu aan te duiden.

Een gezonde persoon gaat tijdens inspanning en op grote hoogte sneller ademen. Hoewel een snellere ademhaling zelden onaangenaam is, kan de inspanning die wordt verricht er wel door worden beperkt. In geval van dyspneu gaat deze versnelde ademhaling gepaard met het gevoel dat men lucht tekort komt en dat niet snel en diep genoeg kan worden ademgehaald. Dyspneu beperkt de hoeveelheid inspanning die kan worden geleverd.

 

Verder ontstaat bij dyspneu het gevoel dat er meer spierarbeid moet worden verricht om de borstkas bij de inademing te laten uitzetten en daarna de lucht weer uit te ademen, het onaangename gevoel dat er alweer moet worden ingeademd voordat de uitademing is voltooid en het gevoel dat vaak wordt omschreven als druk op de borst.

 

Symptomen: Een gevoel van blokkering, van een beklemde borst, van benauwdheid, van gebrek aan lucht, een gevoel van beklemdheid.

 

Vormen van dyspneu

De meest voorkomende vorm van dyspneu treedt op bij lichamelijke inspanning. Tijdens inspanning produceert het lichaam meer kooldioxide en heeft het meer zuurstof nodig. Het ademhalingscentrum in de hersenen zorgt ervoor dat de ademhaling wordt versneld wanneer het zuurstofgehalte in het bloed laag of het kooldioxidegehalte hoog is. Als de longen en het hart niet goed functioneren, kan zelfs een klein beetje inspanning al een zeer snelle ademhaling en dyspneu veroorzaken. In de meest ernstige vorm kan dyspneu zelfs al in rust optreden.

 

Kortademigheid die uit de longen voortkomt (pulmonale dyspneu) kan het gevolg zijn van een restrictieve of een obstructieve afwijking. Bij een restrictieve dyspneu neemt de ademhalingsarbeid toe doordat de longen beschadigd en stug zijn, of omdat het uitzetten van de borstwand tijdens de uitademing wordt beperkt door een misvorming van de borstwand of een verdikte pleura. De hoeveelheid lucht in de longen is beperkt, zoals met een longfunctietest kan worden vastgesteld.

 

Mensen met een restrictieve dyspneu voelen zich in rust meestal onaangenaam en worden tijdens inspanning erg benauwd omdat hun longen onvoldoende kunnen uitzetten om de benodigde hoeveelheid lucht in te ademen.

 

Een obstructieve dyspneu is het gevolg van vernauwde luchtwegen, waardoor de luchtstroom meer weerstand ontmoet. Meestal kan de lucht wel gewoon de longen instromen, maar niet meer zo snel worden uitgeademd omdat de luchtwegen zich bij uitademing vernauwen. De ademhaling vindt vooral tijdens uitademen geforceerd plaats. Met een longfunctietest kan de mate van obstructie worden vastgesteld. Bij ademhalingsproblemen kunnen zowel restrictieve als obstructieve afwijkingen een rol spelen.

 

Het hart pompt bloed door de longen en daarom moet het hart goed functioneren willen de longen hun werk goed kunnen doen. Als het hart niet goed pompt, kan zich vocht in de longen ophopen.

 

Deze aandoening wordt longoedeem genoemd. De kortademigheid die hierdoor wordt veroorzaakt, gaat vaak gepaard met een verstikkingsgevoel of een zwaar gevoel op de borst. Door vochtophoping in de longen kunnen de luchtwegen zich ook vernauwen en ontstaat er een fluitende ademhaling (wheezing). Dit wordt asthma cardiale genoemd.

 

Sommige mensen bij wie de pompfunctie van het hart tekortschiet, hebben last van orthopneu: kortademigheid bij liggen die vermindert door rechtop te gaan zitten. Paroxismale nachtelijke dyspneu is een plotseling optredende, vaak angstaanjagende aanval van benauwdheid tijdens de slaap. De patiënt wordt naar lucht happend wakker en moet gaan zitten of staan om te kunnen ademen. Dit is een specifieke vorm van orthopneu en is een aanwijzing voor hartfalen.

 

Bij periodieke of Cheyne-Stokes-ademhaling wisselen perioden met een snelle en diepe ademhaling (hyperpneu) en met een langzame en oppervlakkige ademhaling (hypopneu) of ademstilstand (apneu) elkaar af. Mogelijke oorzaken zijn onder andere hartfalen of een verminderde efficiëntie van het ademhalingscentrum in de hersenen.

 

Een circulatoire dyspneu is een ernstige toestand die plotseling optreedt als het bloed onvoldoende zuurstof naar de weefsels transporteert, bijvoorbeeld bij een ernstige bloeding of bloedarmoede. De ademhaling verloopt diep en snel in een poging voldoende zuurstof op te nemen.

 

Een verhoogde zuurgraad van het bloed, zoals bij een diabetische acidose voorkomt, kan gepaard gaan met een langzame, diepe ademhaling, zonder dat er een gevoel van kortademigheid ontstaat. Iemand met een ernstige vorm van nierinsufficiëntie heeft daarentegen het gevoel buiten adem te zijn en gaat hijgen door een combinatie van acidose, hartfalen en bloedarmoede.

 

Bij plotseling optredend hersenletsel door een hersenbloeding of een ongeval kan er een diepe, snelle ademhaling (hyperventilatie) ontstaan.

 

Er zijn veel mensen die aanvalsgewijs het gevoel hebben dat ze niet voldoende lucht krijgen, waardoor ze zwaar en snel gaan ademen. Dit heet het hyperventilatiesyndroom en wordt meestal veroorzaakt door angst en niet zozeer door een lichamelijke aandoening. Veel mensen met dit syndroom zijn angstig en denken dat ze een hartaanval hebben. De symptomen ontstaan door veranderingen in de bloedgaswaarden (meestal is het kooldioxidegehalte verlaagd) door de te snelle ademhaling. Er kan een verandering in het bewustzijn optreden, die vaak wordt beschreven als het gevoel dat alles wat er om hen heen gebeurt ver weg lijkt te gebeuren. Verder bestaat er een tintelend gevoel in handen en voeten en rond de mond.

 

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

Tot slot

 

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Mail

 

	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer