Letsels als gevolg van een ongeluk

Wanneer het ruggenmerg door een ongeluk wordt beschadigd, kunnen de lichaamsfuncties in elk deel van het lichaam onder het niveau van het letsel geheel of gedeeltelijk verloren gaan. Ernstige ruggenmergbeschadiging halverwege de rug zal bijvoorbeeld geen invloed hebben op de functie van de armen, maar hierdoor kunnen wel de benen verlamd raken. Daarnaast kan de plaats van het letsel of het gebied direct erboven pijnlijk zijn, vooral als er wervels beschadigd zijn.

Bepaalde reflexbewegingen die niet onder controle van de hersenen staan, kunnen beneden de plaats van het letsel onveranderd of zelfs versterkt zijn. De kniepeesreflex, waar door een tik met een hamertje net onder de knie het onderbeen wordt gestrekt, blijft intact en kan zelfs overdreven zijn. Deze versterkte reactie op reflexen kan beenspasmen veroorzaken. De reflexen die zijn behouden, laten de betreffende spieren samentrekken, met een soort spastische verlamming als resultaat. De spastische spieren voelen hard en strak aan, reageren zo nu en dan krampachtig waardoor spiertrekkingen van de benen ontstaan.

Herstel is waarschijnlijk als de beweging of het gevoel binnen een week na het letsel terugkeert. Uitvalsverschijnselen die na zes maanden nog niet zijn verdwenen, zijn waarschijnlijk permanent. De beschadiging is blijvend wanneer de zenuwverbindingen van het ruggenmerg eenmaal zijn verloren.

Behandeling

Het belangrijkste doel is om verdere beschadiging te voorkomen. Ambulancepersoneel is uiterst zorgvuldig bij het verplaatsen van een slachtoffer van een ongeval als hij mogelijk ruggenmergletsel heeft. Doorgaans wordt het slachtoffer met een grote vacuümspalk op een harde ondergrond gefixeerd om beweging te voorkomen. De kleinste verschuiving kan bij beschadiging van het ruggenmerg tot blijvende verlamming leiden.

Meestal worden onmiddellijk corticosteroïden toegediend om zwelling rond het letsel tegen te gaan. Om spasmen te voorkomen, kunnen spierverslappers en pijnstillers worden toegediend. Als de wervelkolom is gebroken of anderszins is beschadigd, kan een chirurg metalen spalkjes implanteren om de wervelkolom te stabiliseren, zodat het ruggenmerg niet verder beschadigd raakt door verplaatsing. De neurochirurg verwijdert bloed dat zich eventueel rond het ruggenmerg heeft opgehoopt.

Deskundige verzorging is uiterst belangrijk om tijdens het genezingsproces verdere complicaties door zwakte en verlamming te voorkomen. In het geval van ruggenmergletsel bestaat er een grote kans op complicaties als gevolg van de langdurige bedlegerigheid, zoals doorliggen en longontsteking. Er zijn speciale bedden die de druk op de huid zo klein mogelijk maken. Wanneer dat nodig is, wordt een bed gebruikt dat kan worden geroteerd om de druk van voor naar achter en van de ene zijde naar de andere te verplaatsen.

Patiënten met ruggenmergletsel hebben veel emotionele ondersteuning nodig om de depressie en depersonalisatie tegen te gaan die kunnen optreden na verlies van veel lichaamsfuncties. De patiënten willen precies weten wat er is gebeurd en wat ze in de nabije en verre toekomst kunnen verwachten. Met fysiotherapie en bezigheidstherapie kan de spierfunctie worden bewaard en worden speciale technieken aangeleerd om verloren functies te herstellen of te compenseren. De meeste patiënten hebben baat bij meelevende, ervaren verpleegkundige zorg en psychologische begeleiding. Ook naaste familieleden en toegewijde vrienden kunnen psychologische hulp nodig hebben.