Pleura-effusie, abnormale vochtophoping

Pleura-effusie, abnormale vochtophoping in de pleuraholte.
Gewoonlijk zijn de pleurabladen van elkaar gescheiden door een dun laagje vocht. Bij veel aandoeningen, waaronder hartfalen, levercirrose en pneumonie, kan zich een abnormale hoeveelheid vocht in de pleuraholte ophopen.

In de pleuraholte kunnen zich nog andere soorten vocht ophopen, zoals bloed, pus, een melkachtige vloeistof en vloeistof met een hoog cholesterolgehalte.

Bloed in de pleuraholte (haemothorax) is meestal het gevolg van borstletsel. Het komt zelden voor dat er een bloedvat scheurt en uitvloeit in de pleuraholte of dat er uit een uitstulping van de aorta (aorta-aneurysma) bloed naar de pleuraholte lekt. Ook kan een stollingsstoornis de oorzaak van een bloeding zijn. Omdat bloed in de pleuraholte niet volledig stolt, kan het meestal gemakkelijk via een naald of een drain uit de borst worden verwijderd.

 

Er kan zich pus in de pleuraholte (empyeem) ophopen wanneer een pneumonie of een longabces zich naar de pleuraholte uitbreidt. Empyeem kan een complicatie zijn bij een pneumonie, een geïnfecteerde borstwond, een thoraxoperatie, een slokdarmruptuur of een buikabces.

 

Een melkachtige vloeistof in de pleuraholte (chylothorax) is het gevolg van beschadiging van het grootste lymfevat in de borst (ductus thoracicus) of van een afsluiting van dit vat door een tumor.
Vocht met een hoog cholesterolgehalte in de pleuraholte is het gevolg van een langdurige pleura-effusie ten gevolge van aandoeningen als tuberculose en reumatoïde artritis.

 

 

 

 

Veelvoorkomende oorzaken van pleura-effusie

 
•hartfalen
•lage spiegels van bloedeiwitten
•levercirrose
•pneumonie
•blastomycose
•coccidioïdomycose
•tuberculose
•histoplasmose
•cryptokokkose
•abces onder het middenrif (diafragma)
•reumatoïde artritis
•pancreatitis
•longembolie
•tumoren
•systemische lupus erythematodes
•hartoperatie
•borstletsel
•geneesmiddelen als hydralazine, procaïnamide, isoniazide, fenytoïne, chloorpromazine en, in zeldzame gevallen, nitrofurantoïne, bromocriptine, dantroleen, procarbazine
•verkeerd geplaatste voedingssondes of intraveneuze katheters

Symptomen en diagnose
De meest voorkomende symptomen zijn kortademigheid en pijn in de borst, ongeacht het soort vocht in de pleuraholte of de oorzaak hiervan. Er zijn echter veel patiënten met pleura-effusie die geen enkel symptoom vertonen.

 

Bij het stellen van de diagnose is een thoraxfoto, waarop het pleuravocht te zien is, vaak de eerste stap. Een CT-scan brengt de long en het vocht duidelijker in beeld en kan het bestaan van pneumonie, longabces of longtumor aantonen. Met een echografie kan de plaats van een kleine hoeveelheid pleuravocht worden vastgesteld zodat dit kan worden gedraineerd.

 

Bijna altijd wordt er voor onderzoek met een naald wat vocht afgenomen; deze ingreep wordt thoracentese genoemd.Voor vaststelling van de oorzaak is het belangrijk hoe het pleuravocht eruitziet. Met bepaalde laboratoriumtests kan de chemische samenstelling worden vastgesteld en de aanwezigheid van bacteriën of schimmels worden aangetoond. Daarnaast wordt het vocht onderzocht op aantal en type cellen en op de aanwezigheid van kankercellen.

 

Als met deze tests de oorzaak van de effusie niet kan worden achterhaald, kan een pleurabiopsie noodzakelijk zijn.Met een biopsienaald wordt een stukje weefsel voor onderzoek uit het buitenste pleurablad verwijderd. Als dit monster te klein is om een juiste diagnose te stellen, kan er via een kleine insnijding een iets groter weefselmonster worden weggenomen, een ingreep die 'open pleurabiopsie' heet. Soms wordt er via een thoracoscoop (een kijkbuis waarmee de pleuraholte kan worden geïnspecteerd en waarmee biopten kunnen worden afgenomen)een biopsie uitgevoerd.

 

In een enkel geval kan bij bronchoscopie (een onderzoek waarbij de luchtwegen rechtstreeks via een kijkbuis kunnen worden geïnspecteerd)de bron van het vocht worden achterhaald. Bij ongeveer 20% van de patiënten met pleura-effusie wordt de oorzaak, ook na uitgebreid onderzoek, nooit gevonden.

 

Behandeling
Indien het een geringe hoeveelheid pleuravocht betreft, hoeft alleen de onderliggende oorzaak te worden behandeld. Een grotere hoeveelheid vocht moet worden gedraineerd, vooral als deze kortademigheid veroorzaakt. De kortademigheid neemt dan vaak aanzienlijk af. Het vocht kan meestal via thoracentese worden afgevoerd, een ingreep waarbij een dunne naald (of katheter) in de pleuraholte wordt gebracht. Hoewel thoracentese meestal voor diagnostiek wordt toegepast, kan met deze ingreep wel 1,5 liter vocht per keer worden verwijderd.

 

Wanneer een grotere hoeveelheid vocht moet worden verwijderd, kan er via de borstwand een slang (drain) worden ingebracht. Na plaatselijke verdoving van een deel van de borstwand wordt er tussen twee ribben een plastic slang in de borst ingebracht. Vervolgens wordt deze thoraxdrain op een drainagesysteem met een waterslot aangesloten. Met het waterslot wordt voorkomen dat er lucht in de pleuraholte kan stromen. Op een thoraxfoto wordt de positie van de drain gecontroleerd. Drainage kan worden geblokkeerd als de drain niet goed is geplaatst of als er een knik in komt. Indien het vocht erg dik is of vol stolsels zit, kan het soms niet wegstromen.

 

Pusophoping (empyeem) door een infectie moet worden gedraineerd en worden behandeld met intraveneus toegediende antibiotica. Bij tuberculose en coccidioïdomycose moeten gedurende lange tijd antibiotica worden toegediend. Als de pus erg dik is of zich in bindweefselcompartimenten bevindt, is drainage moeilijker. Het kan dan nodig zijn om een stuk rib te verwijderen zodat een grote drain kan worden geplaatst. In zeldzame gevallen is operatieve verwijdering van het buitenste pleurablad (decorticatie) nodig.

 

Vochtophoping ten gevolge van pleuratumoren is soms moeilijk te behandelen omdat het vocht zich vaak snel opnieuw ophoopt. Door drainage van het vocht en toediening van geneesmiddelen tegen kanker, lukt het soms om de vochtophoping te stoppen. Indien het vocht zich echter blijft ophopen, kan afdichting van de pleuraholte een oplossing zijn. Al het vocht wordt dan via een drain afgevoerd, waarna er via de drain in de pleuraholte een stof (bijvoorbeeld talkpoeder) wordt ingebracht die de pleurabladen sterk irriteert. Door deze irriterende stof verkleven de twee pleurabladen met elkaar zodat er geen ruimte meer overblijft waar zich nog vocht kan ophopen.

 

Als er bloed in de pleuraholte is terechtgekomen, is het meestal afdoende om dit via een slang te draineren, als de bloeding tenminste is gestopt. Via de slang kunnen geneesmiddelen worden toegediend die bloedstolsels afbreken, zoals streptokinase en streptodornase. Als de bloeding niet stopt of als het vocht niet voldoende kan worden afgevoerd, kan operatief ingrijpen noodzakelijk zijn.

 

De behandeling van chylothorax richt zich op het herstel van het beschadigde lymfevat. Deze behandeling kan bestaan uit een operatie of uit medicatie tegen een tumor die het lymfevat afsluit.

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

Tot slot

 

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Mail

 

 

	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer