Je spreekt over maandstonden of ongesteld zijn... Of je zegt 'ik heb mijn regels' Maar je bedoelt gewoon dat je je menstruatie hebt.

Gedurende de ongeveer 38 jaar dat een vrouw vruchtbaar is, komt er iedere maand om beurt in één van de twee eierstokken (ovaria) een eicelletje tot rijping. Ongeveer veertien dagen na het begin van de maandstonden is de rijping voltooid en komt het eitje uit de eierstok vrij (eisprong). Het wordt opgevangen door het uiteinde van de eileider, die als een soort paraplu om de eierstok heen zit.

Via de eileider gaat het eitje op weg naar de baarmoeder. Tijdens deze reis kan de eicel bevrucht worden door een zaadcel. De bekleding (slijmvlies) van de baarmoeder werd ondertussen klaar gemaakt om het eitje te ontvangen. Indien het eitje niet bevrucht wordt, sterft het na ongeveer 24 uur af. Het verdikte slijmvlies van de baarmoeder is dan niet nodig om een bevruchte eicel te laten groeien en wordt afgebroken. Dit veroorzaakt een bloeding, die de menstruatie of maandstonden genoemd wordt. Het bloed komt langs de baarmoederhals in de vagina en loopt zo naar buiten. Elke maand gebeurt ditopnieuw. Dit is de ‘cyclus’. 

Voor jezelf is het goed je menstruatie op een kalender in te vullen. Zo word je nooit verrast en heb je altijd op tijd maandverband of tampons bij. Let wel op : de eerste dag van het bloedverlies is de eerste dag van een nieuwe cyclus.

Behalve uit bloed bestaat het menstruatievocht uit allerlei stukjes weefsel. Dit zijn deeltjes van de afgestoten slijmvlieslaag en van de afscheiding van de vagina en de baarmoederhals. Daarom is het bloed ook niet helemaal vloeibaar. Het menstruatiebloed is reukloos. Pas nadat het vocht in aanraking komt met de lucht, kan het onprettig ruiken.

 

 

 

 

Op welke leeftijd begint de menstruatie?

 

• Meisjes beginnen meestal rond hun 13de jaar te menstrueren. Maar dit kan variëren tussen het 10de en het 17de jaar. Verschillen in ras spelen hier ook een rol. Als je rond je 16de nog niet menstrueert, is het verstandig dat je er eens met de dokter over praat. 

 

• Voor het eerst je maandstonden hebben, is een grote gebeurtenis, die gevierd mag worden. Soms voel je je niet zo prettig als je je maandstonden hebt. Je voelt je onwennig. Praat hierover met je moeder of met vriendinnen. Zij hebben het immers ook allemaal meegemaakt.

 

• De leeftijd waarop vrouwen ophouden te menstrueren ligt tussen 45 en 55 jaar. Dan komen vrouwen in de menopauze.

 

• Vanaf de eerste tot en met de laatste menstruatie zijn vrouwen tijdens iedere cyclus een korte periode vruchtbaar. Dat betekent dat je vanaf de eerste tot en met de laatste menstruatie zwanger kan worden.  

•             

Hoelang duurt de menstruatie?

 

Enkele dagen vóór je ongesteld wordt, kun je al wat afscheiding (slijm) verliezen, gevolgd door 1 tot 7 dagen bloedverlies. Het bloed verlaat het lichaam via de vagina. Dit gebeurt iedere maand. Deze ‘maand’ telt ongeveer 28 dagen, maar kan variëren van 3 tot 6 of 8 weken. Hoe de menstruatie verloopt, verschilt van vrouw tot vrouw. 

Het is in de eerste 2 à 3 jaar heel normaal dat de maandstonden nog niet helemaal regelmatig komen of zelfs een keer wegblijven.

 

Hoe voel je je tijdens de menstruatie?

 

• Sommige meisjes voelen zich super-actief. Anderen willen juist alleen maar rust. Je kan vlak vóór de menstruatie plots zin hebben om allerlei klusjes op te knappen. Of je kan je dan moe voelen, prikkelbaar, een beetje neerslachtig of huilerig. Sommige meisjes krijgen wat meer last van jeugdpuistjes. Anderen voelen zich supervrouwelijk en goedgemutst. Nog anderen zijn wat meer verstrooid of kunnen wat minder goed sporten.

 

• Elke vrouw heeft zo haar eigen reactie op menstruatie. Het beste kan je jezelf hierin wat beter leren kennen. Maak er een periode van waarin je wat meer aandacht aan jezelf besteedt. Krijg je opmerkingen over je humeur, dan kan je er het best over praten.

 

• Soms ben je verlegen dat anderen ontdekken dat je menstrueert. Dit hoeft zeker niet. Alle meisjes hebben er immers mee te maken.

 

• Als je je zorgen maakt over de bloeding, als je pijn hebt of als de menstruatie te onregelmatig komt, dan kan je natuurlijk raad vragen aan je moeder, aan de schoolarts of aan de huisarts.

 

Te lange of te hevige menstruatie

 

• Sommige vrouwen, vooral jonge meisjes waarbij de maandstonden nog onregelmatig komen, hebben last van langdurige en sterke menstruatie (met veel bloedverlies). Dat is vervelend. Bovendien voel je je dan vaak slap of moe. Sommige vrouwen worden ongerust door het vele bloedverlies. Ze zijn onzeker als ze uitgaan. Ze moeten oppassen dat ze niet ‘doorlekken’.

 

• Menstruaties zijn ongewoon als ze langer dan 7 dagen duren. Zo’n hevige, langdurige menstruatie kan leiden tot bloedarmoede. Sommige vrouwen hebben deze sterke menstruaties van nature. Bij anderen kan een ziekte de oorzaak zijn.

 

• Als je je zorgen maakt over te hevige maandstonden, over te weinig of te vaak maandstonden, dan kan je hierover praten met je huisarts of met de schoolarts.  

•            

Onregelmatige menstruatie

 

• Komen de menstruaties bv. soms om de 15 dagen, soms om de 5 dagen en dan weer om de 3 weken, dan heb je menstruatie die te vaak doorbreekt.

 

• Ook spanningen kunnen de cyclus ontregelen. Examens, angst om zwanger te worden, met vakantie gaan, de eerste dag op een nieuwe school, … kunnen de maandstonden sneller doen doorbreken of langer laten uitblijven.

 

• Onregelmatige maandstonden zijn de eerste jaren normaal.

 

• Sommige vrouwen hebben twee weken vóór de menstruatie gedurende 1 à 2 dagen een beetje bloedverlies. Dit is een ovulatiebloeding (bloedverlies op het moment van de eisprong). Dit is normaal.   

•  

•           

Zelden of helemaal niet ongesteld zijn

 

• Sommige vrouwen worden maar zelden of helemaal niet ongesteld. Dit is ongewoon. Er kunnen verschillende oorzaken zijn : een bepaalde ziekte, sterk vermageren in korte tijd, veel en intensief sporten (zoals balletdanseressen en lange afstandsloopsters) of spanningen.

 

• De menstruatie blijft ook uit bij zwangerschap en tijdens de periode waarin een vrouw haar baby borstvoeding geeft.

 

• Sommige vrouwen maken zich zorgen dat ‘het vuil’ zich ophoopt, maar omdat er geen slijmvlies in de baarmoeder wordt opgebouwd, hoopt er zich niets op.

 

Pijnlijke menstruatie

 

• Ongeveer twee op drie vrouwen heeft last van pijnlijke menstruatie. Ze voelen de pijn vooral onder in de buik, in de rug en soms in de bovenbenen. De pijn begint meestal voor de menstruatie echt doorzet en kan duren tot het einde van de menstruatie. Ook misselijkheid en braken, duizeligheid, diarree, hoofdpijn en zelfs flauwvallen kunnen voorkomen. Sommige meisjes hebben last van jeugdpuistjes of gaan meer zweten. Anderen hebben koorts met koortsblaasjes op de lippen.

 

• De buikpijn wordt veroorzaakt door het samentrekken van de baarmoeder, zodat het afgestorven slijmvlies kan worden verwijderd. Er is dus meestal niets ernstigs aan de hand, maar het is wel vervelend.

 

• De pijn kan ook het gevolg zijn van een ziekte of van spanningen zoals wanneer je je ergens zorgen over maakt.

 

Wat kan je doen bij pijnlijke menstruatie?

 

• Zoek dingen die je goed ontspannen : rust, een warm bad, een warme kruik, een warme drank, bepaalde rug- en buikspieroefeningen, het masseren van de onderbuik en onderrug. Probeer te vinden wat je het meest helpt.

 

• Ook gezonde voeding is belangrijk. Gebruik zo weinig mogelijk zout in de week vóór je maandstonden. Zout houdt het vocht in het lichaam vast. Daardoor krijg je een opgeblazen en pijnlijk gevoel.

 

• Voor echt pijnlijke maandstonden kan een pijnstiller verlichting geven. Kies voor een product op basis van paracetamol. Pijnstillers kunnen nevenwerkingen hebben. Lees daarom aandachtig de bijsluiter en gebruik pijnstillers nooit langer dan vijf dagen na elkaar zonder advies van een arts.

 

• Je kan het ook zelf wat kalmer aan doen tijdens de periode van de menstruatie.

 

• De arts kan je soms de ‘pil’ voorschrijven om de klachten van pijnlijke, hevige of onregelmatige maandstonden te verhelpen.

 

Hygiëne tijdens de menstruatie

 

• Gebruik elke dag vers katoenen ondergoed.

 

• Was tweemaal per dag de schaamstreek met een schoon washandje en lauw water. Je doet dit van voor naar achter. Veeg ook je billen van voor naar achter schoon. Anders kan vuil vanuit de darm naar de vagina gewreven worden. Dat kan ontstekingen veroorzaken. Je kan zachte, niet irriterende zeep gebruiken, bv. babyzeep. Gebruik geen geparfumeerde zepen. Ze breken de beschermende laag af die op de huid gevormd wordt en veroorzaken zo irritatie, jeuk en soms ontstekingen.

•  

• Het is niet nodig de vagina te spoelen. Deze reinigt zichzelf.  

•  

•            

Maandverband of tampons?

 

• Naar hygiëne is er geen verschil tussen maandverband en tampons. Je kan zelf kiezen. Beide bestaan in verschillende maten. Verbanden of tampons worden ook per stuk verpakt, zodat je ze gemakkelijk kan meenemen.

• 
  Sommige vrouwen gebruiken altijd maandverband, anderen altijd tampons. Nog andere vrouwen gebruiken bij het begin maandverband en daarna tampons, of net omgekeerd. Ook jonge meisjes kunnen tampons gebruiken.

 

• Met maandverband merk je eerder dat je het moet verwisselen.

 

• Tampons zijn kleiner. Ze zijn onzichtbaar en kunnen plezieriger zitten. Was steeds je handen vóór en na het inbrengen van een tampon. 

 

• Bij een tampon bestaat het gevaar dat je hem vergeet weg te halen. Dat kan ontstekingen veroorzaken. Laat een tampon niet te lang zitten. Lees goed de bijsluiter in het doosje. Je kan ook uitleg vragen aan je moeder of aan de dokter.

 

• Als je bang bent voor doorlekken wanneer je een tampon in hebt, kan je tijdens die periode inlegkruisjes gebruiken.

 

• Gebruikt maandverband en tampons doe je in een zakje en dan in de vuilbak. Gooi ze nooit in een toilet. Zo raakt die verstopt. 

•  

•             

Nog enkele weetjes

 

• Het bloedverlies lijkt meestal meer dan het eigenlijk is. Het bloedverlies is ‘s nachts even sterk als overdag. Alleen kan het bloed ‘s nachts minder goed uit de vagina lopen.

 

• Normaal is het wisselen van maandverband of tampon niet vaker nodig dan drie of vier keer per dag. Moet je wél vaker wisselen, dan kan er sprake zijn van te ernstig bloedverlies. Bij ernstiger bloedverlies kan je groter maandverband of grotere tampons gebruiken.

 

• Sporten, douchen, een bad nemen, gaan zwemmen : dat kan zeker, ook al heb je je maandstonden. Sommige meisjes gaan liever niet zwemmen, anderen gebruiken dan een tampon.

 

Fabeltjes

 

• Sommige meisjes denken dat ze niet zwanger kunnen raken als ze nog maar een paar keer hun menstruatie hebben gehad. Je bent echter vruchtbaar vanaf het moment dat je menstrueert.

 

• Vrijen tijdens de menstruatie beschermt je niet tegen zwangerschap, ook al wordt vaak het tegendeel beweerd. Wie een zeer korte cyclus heeft, kan ook al tijdens de menstruatie zwanger geraken. Het is bovendien niet eenvoudig om te weten wanneer een meisje vruchtbaar is omdat de cyclus, zeker bij jonge meisjes, vaak (heel) onregelmatig is.     

 

 

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet beschouwd worden als rechtsgeldige documenten.

 

De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

 

 

	Wat is normaal aan borsten, en wat niet? Die vraag is niet eenduidig te beantwoorden. Iedere vrouw is anders.Wanneer u in de spiegel kijkt, ziet u waarschijnlijk dat uw borsten niet helemaal hetzelfde zijn. Bij de meeste vrouwen verschillen de linker- en rechterborst van elkaar. lees meer
	Er zijn enkele eenvoudige basisprincipes waar u zich moet van bewust zijn vooraleer u iets probeert te doen met bepaalde tools of vooraleer u zich naar het kapsalon haast. Vooraleer u een bepaald kapsel of een bepaalde haartextuur kiest, moet u vertrouwd raken met de basisregels. lees meer
	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer