Sinusitis is een ontsteking van de neusbijholten die wordt veroorzaakt door een virale of bacteriële infectie of door een schimmelinfectie.

Sinusitis kan in elk van de vier groepen neusbijholten ontstaan: de kaakholten, de zeefbeencellen, de voorhoofdsholten en de wiggebeensholten.

 

 

 

 

 

Een sinusitis kan acuut (kortdurend) of chronisch (langdurend) zijn. Acute sinusitis kan door allerlei bacteriën worden veroorzaakt en ontstaat vaak na een virale infectie van de bovenste luchtwegen, zoals een verkoudheid. Soms is chronische sinusitis van de kaakholte het gevolg van een tandwortelontsteking.

Bij een verkoudheid blokkeert het opgezwollen neusslijmvlies van de neusholte vaak de uitmonding van de bijneusholten. Wanneer dit het geval is, wordt er lucht uit de neusbijholten in de bloedbaan opgenomen. Hierdoor daalt de druk in de neusbijholten en ontstaat er onderdruk die pijn kan veroorzaken. Er zal veel slijm in de holte achterblijven en er ontstaat een goede voedingsbodem voor bacteriën. Het slijmvlies van de holte raakt ontstoken en de holte vult zich met slijm en pus.

 

Acute en chronische sinusitis veroorzaken dezelfde symptomen, zoals drukpijn en zwelling op en rond de geïnfecteerde neusbijholte, maar de symptomen zijn afhankelijk van welke neusbijholte is aangedaan. Zo veroorzaakt kaakholteontsteking kiespijn, hoofdpijn en pijn boven de wangen net onder de ogen. Bij een voorhoofdsholteontsteking is de hoofdpijn boven de ogen gelokaliseerd. Sinusitis van de zeefbeencellen veroorzaakt pijn achter en tussen de ogen. De pijn bij sinusitis van de wiggebeensholte kan aan de voorkant of achterkant van het hoofd worden gevoeld.

Bij de patiënt kan een algemeen gevoel van ziekzijn (malaise) bestaan. Koorts en koude rillingen duiden erop dat de infectie zich vanuit de neusbijholten verder heeft uitgebreid. Het neusslijmvlies is rood en opgezwollen en er kan gele of groene pus uit de neus vloeien.

In geval van sinusitis zijn de neusbijholten op een röntgenfoto gesluierd. Op een CT-scan (computertomografie) kan de mate en ernst van de sinusitis nauwkeuriger worden bepaald. In geval van een kaakholteontsteking wordt het gebit door middel van een röntgenfoto op tandwortelabcessen gecontroleerd.

 

De behandeling van sinusitis is gericht op verbetering van de afvoer uit de neusbijholte en op bestrijding van de infectie. Stoominhalatie vernauwt de bloedvaten in het slijmvlies en bevordert de afvoer vanuit de neusbijholte. Het bloedvatvernauwende geneesmiddel fenylefedrine kan worden gebruikt in de vorm van een neusspray of neusdruppels, zij het slechts gedurende een beperkte tijd.

Zowel in geval van acute als chronische sinusitis worden antibiotica als amoxicilline gegeven, maar in geval van chronische sinusitis moeten antibiotica langer worden gebruikt. Wanneer antibiotica niet effectief zijn, wordt er mogelijk operatief ingegrepen om de afvoer uit de neusbijholten te verbeteren en geïnfecteerd materiaal te verwijderen.

 

Bij patiënten met een verzwakt immuunsysteem kunnen schimmels een ernstige en zelfs fataal verlopende sinusitis veroorzaken. Mucormycose is een schimmelinfectie die zwart, dood weefsel in de neusholte veroorzaakt met symptomen als hoofdpijn en blindheid tot gevolg. Een arts stelt de diagnose door een stukje geïnfecteerd weefsel af te nemen en dit onder een microscoop te onderzoeken. De behandeling bestaat uit intraveneuze toediening van amfotericine B ter bestrijding van de schimmel.

Aspergillose en candidiasis zijn schimmelinfecties die ook een fatale afloop kunnen hebben. Deze infecties kunnen ontstaan in de neusbijholten van mensen waarvan het immuunsysteem is verzwakt door behandeling van kanker of door ziekten als leukemie, lymfoom, multipel myeloom of aids. Pogingen om deze infecties onder controle te krijgen, bestaan uit chirurgische ingrepen aan de neusbijholten en intraveneuze toediening van amfotericine B.