Stressfracturen van de voet

Stressfracturen zijn kleine scheurtjes in beenderen die vaak ontstaan door chronische, te heftige schokken.

Deze blessure ontstaat door een langdurige overbelasting van het bot. Als de hersteltijd onvoldoende is ontstaan er na verloop van tijd kleine scheurtjes in het bot. Vooral beginnende hardlopers zijn gevoelig voor deze blessure. Ook bij ervaren lopers kan een stressfractuur ontstaan als deze langdurig een zwaar trainingsprogramma volgen. De vermoeidheidsfractuur aan de voet wordt ook wel marsfractuur genoemd, omdat soldaten door het lopen van dagenlange marsen vaak last hebben van deze blessure. Als er geen verbetering optreedt neem dan contact op met je huisarts.

Kenmerken
Vaak worden de eerste pijnsignalen niet opgemerkt. Pas in een verder gevorderd stadium wordt er na afloop van een training een zeurende pijn gevoeld. Het aandrukken van de geblesseerde plek kan een scherpe pijnscheut geven. Soms is er sprake van roodheid en een zwelling.

Plaatsen
Bij hardlopers zijn de voet, scheenbeen en kuitbeen gevoelig voor de blessure.Zo zijn de middenvoetsbeentjes extra gevoelig voor deze fracturen. Bij de middenvoetsbeentjes van de middelste drie tenen is het risico van een fractuur het grootst. Het middenvoetsbeentje van de grote teen is betrekkelijk ongevoelig voor blessures door zijn stevigheid en grotere afmeting; het middenvoetsbeentje van de kleine teen wordt meestal beschermd doordat de grootste kracht van het afzetten op de grote teen en de teen daarnaast wordt uitgeoefend.

Risicofactoren voor stressfracturen in de voet zijn onder meer hoge voetbogen, hardloopschoenen met onvoldoende schokabsorptie en een plotselinge toename van de intensiteit of duur van de training. Door osteoporose kunnen vooral postmenopauzale vrouwen gevoelig zijn voor stressfracturen.

Het eerste symptoom is pijn in het voorste deel van de voet, meestal tijdens een lange of intensieve training. In het begin verdwijnt de pijn binnen enkele seconden na het stoppen met de training. Als de training echter wordt voortgezet, komt de pijn eerder in de training terug en houdt erna langer aan. Uiteindelijk kan ernstige pijn het hardlopen onmogelijk maken en de pijn kan zelfs in rust voortduren. Het gebied rond de fractuur kan opzwellen.

Een arts kan de diagnose vaak stellen op basis van een anamnese van de symptomen en een onderzoek van de voet. Bij aanraking is de plaats van de fractuur pijnlijk. Stressfracturen zijn zo klein dat ze op röntgenfoto's vaak niet onmiddellijk te zien zijn. Twee tot drie weken na de blessure kunnen ze wel worden ontdekt, doordat het weefsel dat zich tijdens de genezing rond het gebroken bot vormt wel op röntgenfoto's zichtbaar is. Een botscan kan de diagnose eerder bevestigen maar is zelden noodzakelijk.

Iemand met een stressfractuur mag niet hardlopen totdat de fractuur is genezen, maar een plaatsvervangende training is wel mogelijk. Nadat de fractuur is genezen, kan het dragen van sportschoenen met afdoende schokabsorbering en het hardlopen op gras of andere zachte oppervlakken een herhaling helpen voorkomen. Een gipsverband is zelden noodzakelijk. Wanneer dit wel wordt gebruikt, wordt het na een week of twee verwijderd om te voorkomen dat de spieren verzwakken. In het algemeen duurt de genezing drie tot 12 weken, maar bij ouderen of lichamelijk zwakke patiënten kan dit langer duren.