Een tandcyste is een holte in het kaakbot, gevuld met vocht en bekleed met epitheliaal weefsel, die uitgaat van een gebitselement (tand of kies).Odontogene cysten :

 

Als de cyste uitgaat van een gebitselement, wordt gesproken van odontogene cysten . Enkele voorbeelden hiervan zijn:

 

 

 

• De tandwortelcyste of radiculaire cyste ; deze ontstaat aan de wortelpunt van een gebitselement met een afgestorven `zenuw' (met omliggend weefsel de pulpa geheten). Aan de buitenzijde van de kaak ontstaat op den duur een harde zwelling.

 

• De folliculaire cyste ; deze ontstaat tijdens de tandontwikkeling door cysteuze ontwikkeling van het normale tandzakje. Bij deze cyste, die uitgaat van niet doorgebroken gebitselementen (vaak de verstandskiezen), is het de kroon die in de cysteholte uitsteekt. De folliculaire cyste, die zeer groot kan worden, vertoont zelden secundaire infectie.

 

• De eruptiecyste ; dit is een blauw doorschemerende holte boven een doorbrekend gebitselement.

 

• De primordiale cyste ; deze ontstaat uit het tandvormende, vlak onder het slijmvlies gelegen epitheel.

 

Behandeling

 

Chirurgische verwijdering, behalve bij de eruptiecyste, waarbij uitsluitend `het dak' van de holte wordt verwijderd.Niet-odontogene cystenIn het gebied van de mond (en de omgeving daarvan) komen daarnaast verschillende cysten voor waarvan de basis niet is gelegen in een gebitselement, de niet-odontogene cysten :

 

• De ranula , een blauwgekleurde cyste voorkomend in de mondbodem, uitgaande van een speekselklier.

 

• De nasopalatinale cyste , gesitueerd midden achter de boventanden.

 

• Slijmcysten , waartoe ook de mucocèle op de onderlip wordt gerekend.

 

• De dermoïdcyste , een eveneens in de mondbodem gelegen cyste die gevuld is met een witte brij.

 

• Cystes van de ductus thyreoglossus, die worden aangetroffen in de hals, lopend van de tongbasis tot de schildklier.