Vermoeidheid is een natuurlijk alarmsignaal dat erop wijst dat men het even kalmer aan moet doen. Voor ongeveer de helft van de Belgen is vermoeidheid de belangrijkste gezondheidsklacht. 
Doorgaans zijn buitengewone of langdurige inspanningen de oorzaak van vermoeidheid. Met de nodige rust en slaap is het verschijnsel meestal binnen de kortste keren achter de rug. Toch is vermoeidheid is niet altijd even onschuldig. 

Wat zijn de oorzaken van vermoeidheid ?

Het is niet altijd even makkelijk om de reden van vermoeidheid op te sporen. Vaak is er immers geen duidelijk aanwijsbare oorzaak. Bovendien gebeurt het ook dat men het onderliggende probleem niet wil erkennen. Zo is het voor vele mensen moeilijk om toe te geven dat stress, emotionele overbelasting of een psychologisch probleem hun vermoeidheid veroorzaakt.

 

 

 

Vermoeidheid kan het gevolg zijn van:

 

Vreemd genoeg heeft vermoeidheid niet noodzakelijk te maken met een druk werkschema. Zo ondervinden de meeste managers geen hinder van lange werkdagen en een overvolle agenda. Of voelen vrouwen die werk en gezin combineren zich dikwijls beter in hun vel dan huisvrouwen. Opmerkelijk is zelfs dat futloosheid eerder kan voorkomen wanneer men te weinig om handen heeft. 

Ochtend of avond?

Sommigen voelen zich vooral 's ochtends moe, anderen 's avonds. 

Personen die zich bij het opstaan futloos voelen, hebben vaak te kampen met psychische vermoeidheid (in de brede zin van het woord). Zij zijn 'het' moe of hebben een gebrek aan motivatie. Deze personen, bij wie de moedeloosheid de hele dag latent aanwezig is, voelen zich 's avonds herleven en gaan vaak laat slapen.

 

Avondlijke vermoeidheid wijst eerder op een lichamelijk probleem, bijvoorbeeld veroorzaakt door het slecht functioneren van een orgaan. In dit geval staat men 's morgens relatief fit op,  maar raakt men in de loop van de dag steeds meer vermoeid tot men enkel nog verlangt weer naar bed te kunnen gaan.

Chronisch vermoeidheidssyndroom

Bij mensen die maandenlang vermoeid zijn, lijdt een op de tien aan het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). Deze aandoening heeft een grote weerslag op het professionele, familiale en sociale leven. Ze manifesteert zich door fysieke uitputting bij de minste inspanning, concentratiestoornissen en overgevoeligheid voor licht, geluid en drukte. Het vervelende aan CVS is dat er nagenoeg nooit een aanwijsbare oorzaak wordt gevonden. Het stellen van de diagnose is dan ook niet evident. Het belangrijkste criterium is een klinisch vastgestelde, onverklaarbare, voortdurende of steeds weerkerende vermoeidheid of uitputting die minstens zes maanden duurt én de lichamelijke en geestelijke prestaties aanzienlijk vermindert. Bijkomende criteria die op CVS wijzen, zijn spierpijnen, slaapstoornissen en koude rillingen. 

Naar de arts?

Raadpleeg de huisarts bij ij langdurige vermoeidheid is het nodig om de huisarts te raadplegen. Zeker als rust geen beterschap brengt en de vermoeidheid gepaard gaat met:

 

Met gerichte vragen zal de arts de oorzaak trachten te achterhalen. Meestal zal ook een bloedstaal worden genomen om na te gaan of een lichamelijke aandoening de futloosheid teweegbrengt.

Zelfzorg: gezond leven

In onze prestatiemaatschappij komt psychische vermoeidheid (in de brede zin van het woord) steeds vaker voor. Om ze te verhelpen, kan professionele hulp noodzakelijk zijn. Dikwijls volstaat het evenwel om een gejaagde levenswijze bij te sturen en ongezonde patronen te doorbreken. Concreet betekent dit regelmatig bewegen, gezond eten, niet roken, het gebruik van alcohol en koffie beperken, voldoende rusten, slapen en ontspannen... en dit alles overgoten met een flinke portie optimisme.
Vooral het belang van beweging kan niet genoeg worden benadrukt. Dagelijks een half uurtje actief zijn (bv. wandelen, fietsen, tuinieren) is de beste remedie tegen futloosheid. Het maakt in het lichaam stoffen vrij die stress, neerslachtigheid en vermoeidheid bestrijden. Bovendien wordt de psychische vermoeidheid omgezet in lichamelijke vermoeidheid, wat een betere slaap teweegbrengt. 
Goed om te weten is ook dat een vast slaapritueel en -uur reeds heel wat slaapproblemen kunnen voorkomen. 

Voedingssupplementen

Steeds meer mensen gaan vermoeidheid te lijf met voedingssupplemeten zoals vitamines en mineralen. Meestal gebeurt dit op eigen houtje, zonder medeweten van de huisarts. Dit is hoegenaamd niet aangewezen. Voedingssupplementen zijn immers geen onschuldige middeltjes, maar chemische producten die het evenwicht in de stofwisseling kunnen verstoren. Hierdoor is het zelfs mogelijk dat ze vermoeidheid veroorzaken in de plaats van ze te bestrijden. Bovendien kunnen voedingssupplementen ook slapeloosheid, diarree en diverse aandoeningen teweegbrengen (bv. leverbeschadiging, gevoelsstoornissen). Voedingssupplementen hebben duidelijk geen plaats bij de aanpak van vermoeidheid, behalve bij bepaalde lichamelijke aandoeningen en op voorschrift van een arts. Voor gezonde mensen blijven natuurlijke producten, zoals groenten en fruit, de beste bron van vitamines en mineralen.