Xerostomie (droge mond) en plakkerig speeksel is een veelvoorkomende en blijvende bijwerking van bestraling bij patiënten met hoofd-halskanker. Het belemmert patiënten in hun dagelijks leven en tast de kwaliteit van hun leven aan.

 

 

 

 

 

Onderzoek wijst uit dat gerichte bestraling van onder andere de speekselklieren nabij de onderkaak een droge mond voorkomt.

 

Onderzoeker Anke Petra Jellema vond deze gegevens in een uitgebreid onderzoek naar de invloed van een droge mond op de kwaliteit van leven, de veroorzakers van een droge mond en de effecten van behandeling. Jellema promoveert op 19 september 2007 aan VU medisch centrum.

Behandeling van een droge mond, een veelvoorkomende bijwerking van bestraling, is bij patiënten met hoofd-halskanker moeilijk. Het voorkomen van die droge mond is daarom des te belangrijk. Jellema onderzocht welke factoren een rol spelen bij het ontstaan van een droge mond bij patiënten met hoofd-halskanker. Hieruit blijkt dat ook de speekselklieren nabij de onderkaak van invloed zijn, naast de al bekende oorspeekselklier. Door deze gebieden bij de bestraling te sparen neemt het risico op een droge mond af. Andere risicofactoren om een droge mond te krijgen bleken de hoogte van de stralingsdosis en de gebruikte techniek (een- of tweezijdig bestralen).

Het hebben van een droge mond en plakkerig speeksel wordt door patiënten met hoofd-halskanker als een zeer vervelende bijwerking ervaren. Jellema onderzocht als eerste de effecten van een droge mond op de kwaliteit van leven. Hieruit bleek dat patiënten met een droge mond klachten ervaren als vermoeidheid, slapeloosheid en een verminderd lichamelijk functioneren. Deze effecten zijn sterker bij vrouwen en jongere mensen.

Tenslotte is in dit onderzoek gekeken naar de effecten van behandeling met Amifostine tijdens de bestraling. Amifostine is een middel dat de speekselklieren kan beschermen. Behandeling met dit middel is belastend voor patiënten, arbeidsintensief en kostbaar. Uit het onderzoek bleek dat een minder frequent toedieningsschema een vergelijkbaar effect heeft op een droge mond. Maar het leidt nog steeds tot veel bijwerkingen voor de patiënt.