ADHD, het tempo van een renpaard....levendig, beweeglijk maar vooral super snel!!

Levendig, druk, emotioneel, luidruchtig, beweeglijk, roekeloos, onzorgvuldig, impulsief ? Vast en zeker beantwoorden de meeste kinderen wel eens aan die omschrijving. Bij sommige kinderen staat er vóór die karaktereigenschappen altijd ‘te’. Ze zijn te druk, te impulsief, kunnen nooit hun aandacht ergens lang bij vasthouden. Misschien behoren ze tot de 3 tot 5% kinderen met ADHD.

Wat is ADHD?

ADHD is de afkorting van Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Artsen spreken meestal over aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit.
Bij ADHD zou een neurobiologisch bepaalde stoornis in de hersenen aanwezig zijn. Kinderen met ADHD zijn biologisch ‘anders’ op het niveau van de hersenen en dat uit zich in hun gedrag, bv. zich moeilijk kunnen concentreren, hyperactief of impulsief zijn. 

ADHD is een hersenstoornis, die grotendeels genetisch bepaald wordt. Als jij het hebt, is de kans groot dat je vader of oom het ook heeft. Afgezien daarvan kan alles wat de hersenen van een kind kan beschadigen voor, tijdens en na de geboorte, ADHD tot gevolg hebben. Zo vormen roken, alcoholgebruik of infecties tijdens de zwangerschap een risico.  Zuurstofgebrek tijdens de geboorte werd een tijd lang als dé grote schuldige beschouwd, nu slechts als een van de vele mogelijke oorzaken.

 

 

 

Probleem met de informatieverwerking
Onze hersenen verwerken een enorme hoeveelheid informatie. Ze zorgen ervoor dat we op een gepaste manier op deze informatie reageren.  Informatie van de buitenwereld komt de hersenen langs de achterste gebieden binnen, die haar registreren en interpreteren. In het middelste deel wordt de belangrijke informatie eruit gefilterd. Dat gaat naar het frontale deel, dat instaat voor planning en organisatie. Het doet ons een fractie van een seconde pauzeren en intern overleggen, voor we reageren.

 

Bij ADHD’ers loopt er iets mis bij de samenwerking tussen het middelste en het voorste deel. En wel omdat er niet genoeg van de neurotransmitters noradrenaline en dopamine – chemische boodschapperstoffen in de hersenen – aangemaakt wordt. Een ADHD’er wil dus wel normaal reageren, maar kan gewoonweg niet.

 

De oorzaak

De precieze oorzaak van ADHD is onduidelijk. 
Vast staat dat een erfelijke aanleg een grote rol speelt. Verschillende factoren kunnen die aanleg positief of negatief beïnvloeden, bv. bepaalde factoren in het gezin, de opvoeding, de vriendenkring, een positief sturende aanpak op school.

 

Typische kenmerken

ADHD is vooral te herkennen aan aandachtstekort en hyperactiviteit-impulsiviteit. 

 

Maar niet alle kinderen met ADHD zijn druk en impulsief. Sommigen reageren eerder sloom, zijn te weinig actief en zijn moeilijk in gang te krijgen. Zij worden ADD’ers genoemd (Attention Deficit Disorder). Kinderen met ADD kampen voornamelijk met aandachtstekort en hebben problemen met organisatie en in gang geraken. Omdat ze minder hyperactief en impulsief zijn dan kinderen met ADHD worden ze soms minder gemakkelijk herkend en erkend.

ADHD herkennen

De kenmerken van ADHD zijn dikwijls al aanwezig rond de leeftijd van 4 jaar. De kleuters kunnen zich moeilijk verdiepen in hun spel, zijn extreem beweeglijk, hebben vaak conflicten met andere kinderen en vertonen tegendraads gedrag. Zelden wordt dan al de diagnose gesteld omdat het kind nog volop in ontwikkeling is en moeilijk kan gezegd worden of dit een blijvend gedrag zal zijn.

 

In de lagere school zijn kinderen met ADHD vaak zeer onrustig, gemakkelijk af te leiden en impulsief. Daarnaast ontwikkelen zich regelmatig ook gedragsstoornissen en specifieke leerstoornissen. Een laag zelfbeeld, overzitten, sociale uitsluiting of verstoorde gezinsrelaties zijn dikwijls het gevolg.

 

Adolescenten met ADHD worden rustiger. Ze blijven minder geconcentreerd maar de problemen om te organiseren en te plannen komen sterker op de voorgrond. Onder invloed van de puberteit worden gedragsproblemen vaak sterker. 

 

Ook op (jong)volwassen leeftijd blijven de moeilijkheden met plannen en concentreren, de gedragsmoeilijkheden en de psychische problemen vaak voor problemen zorgen.

Maar daarnaast is het ook belangrijk om de goede karaktertrekken van kinderen met ADHD in de verf te zetten. Ze beschikken meestal over veel wilskracht, hebben een groot gevoel voor humor en zijn heel gevoelig, spontaan en openhartig. Met veel enthousiasme doen ze wat ze graag doen en leveren ze zeer originele werken af.

Gevolgen

Vele kinderen met ADHD ontwikkelen bijkomende stoornissen (gedragsstoornissen, angst- en stemmingsstoornissen, …) die in combinatie met de ADHD-kenmerken het dagelijks functioneren van het kind en zijn omgeving ernstig kunnen belemmeren. 

Door hun gedrag hebben kinderen met ADHD vaak weinig of geen vriendjes en zijn relaties met ouders, leerkrachten, … vaak negatief. Faalangst en een laag zelfbeeld zijn daarvan dikwijls het gevolg. Hoewel ze doorgaans heel intelligent zijn, hebben ze omwille van hun concentratie- en organisatieproblemen niet zelden leerproblemen.
Om een escalatie van de problemen te voorkomen zijn een tijdige diagnose uiterst belangrijk.

De diagnose: een complex verhaal

Omdat alle kinderen wel eens druk kunnen doen, kan het gebeuren dat ouders onterecht veronderstellen dat hun kind ADHD heeft. Maar er is pas sprake van de stoornis als de klachten optreden vóór de leeftijd van 7 jaar en minstens 6 maanden aanwezig zijn. De verschijnselen moeten zowel thuis, op school, bij vriendjes en als wanneer het kind alleen is, voorkomen en moeten het normale functioneren duidelijk beperken.

Wie vermoedt dat zijn kind ADHD heeft, neemt het best contact op met een kinderarts, psychiater of neuroloog. Bij voorkeur stelt die de diagnose in overleg met andere zorg- en hulpverleners. 

 

Omdat er op dit ogenblik geen enkele medische of psychologische test bestaat die kan bewijzen of een kind ADHD heeft, kan het soms lang duren vooraleer de arts met zekerheid een diagnose kan stellen. De kenmerken kunnen zich immers anders uiten naargelang de leeftijd, de situatie en de aanwezigheid van andere personen.

 

De arts gaat uit van een observatie van het gedrag van het kind, voert gesprekken met het kind en de ouders, doet medische en neuropsychologische onderzoeken en testen om eventuele andere oorzaken van het probleemgedrag te kunnen uitsluiten en te onderzoeken of er nog bijkomende stoornissen aanwezig zijn.

Behandeling

ADHD is niet te genezen. De behandeling is vooral gericht op het milderen van symptomen en het voorkomen of beperken van bijkomende problemen.
De meest effectieve behandeling is een combinatie van psycho-educatie, gedragstherapie en medicatie.

 

Psycho-educatie

Omdat kinderen met ADHD blijvend kwetsbaar zijn, is het belangrijk dat ze hier zo vroeg mogelijk leren mee omgaan. Hiervoor is inzicht in de achterliggende stoornis nodig maar ook aanvaarding van de eigen beperkingen en een aanpassing van het gedrag en het zelfbeeld.

 

Gedragstherapie

Het kind leert nieuwe vaardigheden aan, leert op een andere manier op problemen reageren, zijn gedrag onder controle krijgen en greep krijgen op zijn impulsiviteit. Hierdoor herontdekt het kind zichzelf, zijn talenten en zijn mogelijkheden.
Ook de ouders en de omgeving krijgen meer informatie en leren op een gepaste wijze reageren op het probleemgedrag van hun kind.

 

Geneesmiddelen

Medicatie kan gedurende een korte periode de concentratie en dus ook de impulscontrole verhogen. Hierdoor kan soms een negatieve spiraal in de ontwikkeling doorbroken worden en verhoogt de slaagkans van de verschillende vormen van begeleiding. Deze geneesmiddelen kunnen echter ook ongewenste effecten hebben. Alleen een gespecialiseerde arts kan dus over de dosering en de eventuele wijzigingen van de dosering beslissen. Lees ook steeds aandachtig de bijsluiter. 
De behandeling met medicatie kan langlopend zijn. Door combinatie met therapie kan een lagere dosering ingesteld worden. Als er voldoende vaardigheden verworven zijn, kan overwogen worden om te stoppen met de medicatie maar er zijn nog heel wat volwassenen die baat blijven hebben bij medicatie.

Wat kan u zelf doen?

 

	Wat is slaap en waarom slapen we? Hoewel de afgelopen 50 jaar de kennis over slaap enorm is toegenomen is nog steeds niet helemaal duidelijk waarom we zo ongeveer 1/3 van ons leven slapend doorbrengen. Slaap wordt omschreven als een dagelijks terugkerende toestand waarin lichaam en geest tot rust komen.Lees meer
	Als aan mensen gevraagd wordt wat voor hen het belangrijkste is in het leven, antwoorden de meesten ‘gelukkig zijn’. Maar wat betekent het? Enerzijds is geluk verschillend maar anderzijds ook gelijk voor iedereen. Geluk is de mate waarin je plezier in het leven hebt. lees meer
	Hoe groot is uw risico op hospitalisatie? Vroeg of laat ontsnapt niemand aan een hospitalisatie, ook u niet. De kans dat u in het ziekenhuis terechtkomt, is 1 op 6. Hoe ouder u wordt, hoe groter het risico. lees meer
	Hier vind je duidelijke informatie over jouw concrete situatie. Adressen en links maken je wegwijs in diensten die je kunnen helpen. Klik door naar de rubrieken en thema's in het linkermenu of zoek op trefwoord. Heel handig om snel iets op te zoeken.Lees meer
	Deze website biedt u toegang tot de publicaties van de Vlaamse overheid. U kunt publicaties opzoeken en aanvragen. Publicaties die elektronisch beschikbaar zijn, kunt u downloaden.De lijst bevat een overzicht van de publicaties die werden uitgegeven. Lees meer