Naast erectiestoornissen is vroegtijdige zaadlozing (ook wel premature ejaculatie of PE) de meest voorkomende seksuele stoornis bij mannen. Mannen die er last van hebben, zoeken echter niet snel hulp. En dat is jammer, want er bestaat wel degelijk een behandeling voor.

Voor de medische wereld is een zaadlozing vroegtijdig als ze optreedt binnen de twee minuten na penetratie. Een subgroep ejaculeert binnen de minuut. De verklaring daarvoor ligt in de hersenen. ‘Vroeger beschouwde men het als een louter psychologische, tot zelfs psychiatrische aandoening,’ vertelt uroloog dr. Benny Verheyden. ‘Vanaf de jaren 70 dachten artsen dat het ging om een overgevoeligheid van de eikel en probeerden ze daar iets aan te doen. Vandaag gaan we echter uit van een neurobiologische oorzaak, met name een onevenwicht tussen twee belangrijke neurotransmitters, serotonine en dopamine, in de middenhersenen. Dat is ook het aanknopingspunt voor de ontwikkeling van medicijnen.’

Behandeling op 3 sporen

Mannen of koppels die zich met PE aanbieden bij de dienst urologie in het UZA, volgen een drievoudige behandeling: met medicijnen, kinesitherapie en sekstherapie. De behandeling duurt een half jaar tot een jaar. ‘Bepaalde medicijnen, met name paroxetine en dapoxetine, leveren goede resultaten op’, zegt Verheyden. ‘Uit een studie met paroxetine blijkt echter dat het probleem in ongeveer de helft van de gevallen opnieuw opduikt zodra met het medicijn wordt gestopt.’ Vandaar dat de behandeling in het UZA ruimer is dan medicatie alleen. Het kan immers niet de bedoeling zijn om de medicijnen levenslang te nemen.

Bij de bekkenbodemtherapeut leren de mannen om hun bekkenbodem te gebruiken. Bij de seksuoloog leren ze die nieuwe kennis toepassen in hun seksualiteit. ‘Mannen met PE gaan vaak allerlei trucjes toepassen om hun zaadlozing uit te stellen, zoals het opspannen van de bekkenbodem. Dat heeft echter juist een averechts effect. Ze moeten hun bekkenbodem leren controleren en ontspannen. Tijdens de behandeling is de patiënt onder invloed van de medicatie bij machte zijn ejaculatie uit te stellen. Op dat moment kan hij leren zijn bekkenbodem goed te gebruiken, waardoor hij na verloop van tijd ook zonder medicatie zijn zaadlozing kan uitstellen.’

De drievoudige therapie van medicijnen, kinesitherapie en sekstherapie wordt al een aantal jaar met succes toegepast in het UZA. De therapie geeft in 70 % van de gevallen goede resultaten op lange termijn (meer dan 2 jaar). Met enkel paroxetine is dat 50 %. Overigens kunnen ook mannen zonder partner zich laten behandelen.

Nieuw medicijn veelbelovend

De medicijnen die vandaag in het UZA worden gebruikt, zorgen voor een beter evenwicht tussen serotonine en dopamine in de hersenen. ‘Paroxetine wordt al enige tijd gebruikt, maar is in oorsprong een antidepressivum. Een nieuwer product is dapoxetine, dat specifiek is uitgewerkt voor PE. Ook dat medicijn werkt in op die neurotransmitters. Dapoxetine is kortwerkend en je neemt het on demand, enkele uren voor het seksueel contact. Wij hebben het middel enkele jaren geleden uitgetest in een studie. In een aantal Europese landen is het intussen al op de markt. België volgt waarschijnlijk ook.’

Dapoxetine wordt nu in een klinische studie ook uitgetest bij mannen met een combinatie van erectiestoornissen en PE. ‘Dat zie je vaak: mannen die PE hebben als ze jong zijn en tegen middelbare leeftijd erectieproblemen ontwikkelen. Als je zo’n man vervolgens behandelt met de klassieke erectiepillen, leidt dat weer tot PE. We hopen dat dapoxetine ook voor die groep een uitkomst biedt.’

Bron: UZA