Anorectale fistel

Een anorectale fistel (fistula ani, anusfistel) is een abnormale buisvormige verbinding vanaf de anus of het rectum, gewoonlijk naar de huid rond de anus, maar soms naar een ander orgaan, bijvoorbeeld de vagina.

De meeste fistels beginnen in een diepgelegen klier in de wand van de anus of het rectum. Soms zijn de fistels het gevolg van drainage van een anorectaal abces, maar vaak is er geen aanwijsbare reden. Fistels komen vaker voor bij mensen met de ziekte van Crohn of met tuberculose. Ze komen ook voor bij mensen met diverticulitis, kanker of anaal of rectaal letsel. Bij jonge kinderen zijn dergelijke fistels meestal een geboorteafwijking en komen vaker voor bij jongetjes dan bij meisjes.

 

Fistels die het rectum met de vagina verbinden, kunnen een gevolg zijn van radiotherapie, kanker, de ziekte van Crohn of letsel van de moeder bij de bevalling.

 

• Een fistel is een abnormale verbinding tussen twee organen. De meest voorkomende zijn ter hoogte van de anus, namelijk de "peri-anale fistels". Het zijn gangetjes tussen het binnenste van de darm of anaal kanaal enerzijds en de huid anderzijds. Dikwijls gaan ze gepaard met een ontsteking of abces en geven altijd een vuile afscheiding. Zo komen ze dikwijls aan het licht.

 

• De gangetjes liggen zeer oppervlakkig of gaan doorheen de sluitspier of soms zelfs boven de sluitspier richting endeldarm.

 

Symptomen en diagnose

Een fistel kan pijnlijk zijn of pus uitscheiden. De arts kan gewoonlijk een of meer openingen van de fistel waarnemen of een fistel onder het huidoppervlak voelen. Soms wordt een sonde ingebracht om de diepte en richting van de fistel te bepalen. Door inspectie met behulp van een anoscoop en onderzoek met een sonde kan soms ook de inwendige opening worden vastgesteld. Onderzoek met een sigmoïdoscoop helpt de arts bepalen of het probleem een gevolg is van kanker, de ziekte van Crohn of een andere aandoening.

 

• Symptomen : verontreiniging van het ondergoed ; af en toe ontstaat een abces (puscollectie), die zich ontlast langs de fistel.

 

Behandeling

• De arts stelt de diagnose door de anale regio goed te inspecteren en een inwendig onderzoek te doen via een kijkbuis (anuscopie). Bij dit laatste wordt er gezocht naar de inwendige opening van het fistelgangetje.

 

De enige effectieve behandeling is chirurgie (fistulotomie), waarbij de anale sfincter mogelijk gedeeltelijk moet worden doorgesneden. Als de sfincter te ver wordt doorgesneden, kan de patiënt moeilijkheden krijgen met controle van de stoelgang. De operatie wordt doorgaans niet uitgevoerd bij mensen met diarree, actieve colitis ulcerosa of actieve ziekte van Crohn omdat al deze aandoeningen het genezingsproces vertragen.

 

Anorectaal abces

Een anorectaal abces is een hoeveelheid pus die wordt veroorzaakt door bacteriën die de streek rond de anus en het rectum hebben geïnfecteerd.

Abcessen vlak onder de huid kunnen gezwollen, rood, gevoelig en bijzonder pijnlijk zijn. Vaak kan de arts een abces waarnemen in de huid rond de anus. Met een gehandschoende vinger kan de arts gevoelige zwellingen in het rectum onderscheiden, ook als uitwendig geen zwelling zichtbaar is. Abcessen hoger in het rectum hoeven geen rectale symptomen te veroorzaken, maar kunnen koorts en pijn onder in de buik tot gevolg hebben.

 

Behandeling