Rugpijn is een vaak voorkomende kwaal die plots kan opduiken of geleidelijk de kop opsteekt. De pijn is voelbaar van de onderste ribben tot de billen en straalt soms uit naar de benen. Vooral lang staan of zitten, opstaan en bewegen kunnen heel pijnlijk zijn.

• Doorgaans verdwijnt het ergste leed na enkele dagen. Hardnekkige klachten kunnen geruime tijd aanhouden, maar genezen in principe na zes tot twaalf weken. Duren ze langer, dan is er sprake van chronische rugpijn.

• Als de pijn geleidelijk verergert en gepaard gaat met koorts, gewichtsverlies of andere symptomen kan dit wijzen op een infectie of tumor. Meestal zal de pijn dan niet verminderen door te rusten of van houding te veranderen.

De exacte oorzaak van rugpijn is vaak moeilijk te achterhalen. Dikwijls spelen één of meerdere van onderstaande risicofactoren een rol:

• • langdurig in dezelfde houding staan, zitten of werken;

• • geregeld tillen en draaien tegelijkertijd;

• • plots verkeerd bewegen; 

• • veelvuldig blootgesteld zijn aan trillingen;

• • gebrek aan lichaamsbeweging;

• • overgewicht;

• • stress

• • verschil in beenlengte;

• • bekkeninstabiliteit;

• • beperkte heupfunctie.     

• Als de uitstulping op de linker- of rechterzenuwwortel van de rug drukt, veroorzaakt dit bovendien pijn, tintelingen, jeuk of zelfs gevoelloosheid in het been langs de getroffen kant. Soms treden ook krampen en spierzwakte op, in het ergste geval raakt het been verlamd.

• Drukt de hernia op de volledige zenuwbundel, dan kan dit leiden tot gevoelsstoornissen in het zitvlak, de heupen en/of dijen, seksuele stoornissen, incontinentie of zelfs een verlamming aan beide benen.

• • een tintelend, branderig of doof gevoel in een voet of been;

• • een doof gevoel in de liezen;

• • plasproblemen;

• • het niet kunnen ophouden van de ontlasting;

• • koorts;

• • gewichtsverlies;

• • niet op de hakken of tenen kunnen lopen.     

• • een week aanhoudt;

• • snel erger wordt;

• • voelbaar is tot onder de knie;

• • na zes weken niet is verminderd;

• • voor het eerst optreedt na  55 jaar of voor 20 jaar.

• Bij lage rugpijn is bedrust doorgaans niet aangewezen. Langdurig liggen kan schadelijk zijn, omdat het stijfheid in de rug veroorzaakt en de spieren erdoor verslappen. Daarom is het belangrijk dat u blijft bewegen, ook al doet dit soms wat pijn en is dit niet altijd even gemakkelijk. Samen met uw arts of kinesist kan u een schema opstellen om uw activiteiten te onderhouden of geleidelijk weer op te bouwen.

• Beperk bedrust tot maximum twee dagen. Probeer regelmatig uit bed te komen.

• Liggen doet u bij voorkeur op de rug met een paar kussens onder de knieën of op de zij met half opgetrokken benen.

• • Medicatie kan de pijn verzachten, maar versnelt de genezing niet.

• • Pijnstillers op basis van paracetamol zijn de eerste keus.
  • Er zijn verschillende middelen op basis van ibuprofen beschikbaar. Deze kunnen bijwerkingen hebben zoals maagpijn en misselijkheid zodat u ze het best inneemt na overleg met uw arts.

• • Gebruik pijnstillers niet langer dan vier weken.

• • Geneesmiddelen die de rugspieren verslappen, hebben geen zin omdat ze te veel bijwerkingen geven.

• Vraag uw arts of apotheker of er een generisch geneesmiddel beschikbaar is
  

• Kinesitherapie, inspuitingen, chirurgie en andere behandelingen bieden soms tijdelijk soelaas, maar garanderen geen definitieve oplossing.

• Bij een hernia is een operatie slechts zelden noodzakelijk en is het blijvend effect ervan moeilijk te voorspellen. Een groot risico na de ingreep is het ontstaan van littekenweefsel rondom de zenuwstructuren, wat kan leiden tot permanente pijnklachten. Opvallend is dat de resultaten van rugoperaties gemiddeld slechter zijn bij rokers dan bij niet-rokers.