De slokdarm

Buisvormige verbinding tussen de mondholte en de maag waardoorheen het voedsel (en 'orale' medicijnen) de maag bereikt. De slokdarm begint achterin de keelholte ('slikken') en eindigt bij de slokdarm-sfincter. Dit is de ringspier die de doorgang van het voedsel naar de maag regelt.

De slokdarm is een buis die vanaf de keel naar de maag loopt. De wand van de slokdarm duwt het voedsel naar de maag door middel van ritmische spiercontracties (samentrekkingen), de zogenaamde peristaltiek. In de buurt van de overgang van de keel naar de slokdarm bevindt zich een spierband die de bovenste slokdarmsfincter wordt genoemd. Vlak boven de overgang van de slokdarm naar de maag bevindt zich nog een spierband, de onderste slokdarmsfincter. Wanneer de slokdarm niet wordt gebruikt, trekken deze sfincters samen zodat het voedsel en maagsap niet van de maag naar de mond kunnen vloeien. Tijdens het slikken ontspannen de sfincters zich, zodat voedsel vrij naar de maag kan bewegen.

 

 

De twee meest voorkomende symptomen van slokdarmaandoeningen zijn dysfagie, slikstoornis en pijn in de borst of rug.

Dysfagie is het gevoel dat voedsel niet de normale weg volgt van de keel naar de maag en ergens onderweg blijft steken. Dit gevoel kan pijnlijk zijn. De beweging van dranken en vast voedsel kan worden belemmerd door afwijkingen in de keel, slokdarm of nabijgelegen organen of door problemen gerelateerd aan het zenuwstelsel of de spieren. Slikproblemen kunnen ook ingebeeld zijn.

Pijn in de borst of rug zijn onder meer brandend maagzuur, pijn tijdens het slikken en pijn van de slokdarm.

Pijn tijdens het slikken kan een van de volgende oorzaken hebben:

 

De pijn kan worden ervaren als een brandend of strak gevoel onder het borstbeen en treedt doorgaans op zodra iemand voedsel of drank doorslikt. Een ernstige samentrekkende pijn in de borst die vergezeld gaat van moeilijkheden bij het slikken van hete of koude dranken, is een kenmerkend symptoom van aandoeningen van de slokdarmspier.

Het kan moeilijk zijn om pijn van de slokdarm te onderscheiden van de pijn op de borst (angina pectoris) die het gevolg is van een hartaandoening. De pijn treedt op als de slokdarm een spasme vertoont.

 

Dysfagie veroorzaakt door keelaandoeningen

Iemand kan door een keelaandoening moeite hebben voedsel te verplaatsen van het bovenste deel van de keel naar de slokdarm. Het probleem komt het meest voor bij mensen die aandoeningen hebben van de willekeurig spieren of de zenuwen die deze spieren prikkelen. Voorbeelden hiervan zijn onder meer dermatomyositis, myasthenia gravis, spierdystrofie, polio, pseudo-bulbaire paralyse en aandoeningen van de hersenen en het ruggenmerg zoals de ziekte van Parkinson en amyotrofe laterale sclerose (ALS). Iemand die fenothiazine inneemt, kan moeite hebben met slikken doordat het geneesmiddel de keelspieren kan beïnvloeden. Wanneer een van deze ziekten slikproblemen veroorzaakt, geeft de patiënt vaak voedsel op via de achterzijde van de neusholte of ademt het voedsel de luchtpijp in en hoest dan.

Bij cricofaryngeale incoördinatie blijft de bovenste slokdarmsfincter gesloten of opent deze zich op ongecoördineerde wijze. Als gevolg van een abnormaal functionerende sfincter kan regelmatig voedsel in de luchtpijp en longen terechtkomen, waardoor een chronische longaandoening kan ontstaan. Het probleem kan chirurgisch worden verholpen door de sfincter door te snijden zodat deze permanent ontspannen is. Zonder behandeling kan deze aandoening leiden tot de vorming van een divertikel, een uitstulping van het slokdarmoppervlak doordat deze zich naar buiten en achterwaarts door de bovenste slokdarmsfincter drukt